ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 2-р сарын 13

Хиймэл дагуулын зурагт [ОХУ-ын] Москва хот Петрозаводск дахь Зөвлөлтийн үеийн удаан хугацаанд ашиглагдаагүй баазыг сэргээн засварлаж буй нь илэрсний дараа Финлянд улсын хилээс ердөө 160–175 км зайд өрнөж буй алхмыг тус улс Хойд Атлантын Гэрээний Байгууллагын хамгийн шинэ хил дагуух Оросын цэргийн хүчний өргөн хүрээний бэхжилтийн нэг хэсэг гэж үзэн, ОХУ-ын цэргийн ажиллагаанд тавих хяналт тандалтаа чангатгалаа. (ЕвроУиклиНьюс)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Японы ерөнхий сайд Такаичи Санаэд эрх барих эвсэл нь Доод танхимын сонгуульд түүхэн ялалт байгуулсанд баяр хүргээд, түүний нам парламентын суудлын гуравны хоёроос илүүг авснаар Япон улс цаашдаа ч Түүний хүчтэй дэмжлэгийг үргэлжлүүлэн хүртэнэ гэж мэдэгджээ. (Түөй Трэ)

Энэтхэг, Малайз улсууд хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэхээр тохиролцлоо. Ерөнхий сайд Нарендра Моди (цагаан хоолтон), ерөнхий сайд Анвар Ибрахим нар худалдаа, хагас дамжуулагч, батлан хамгаалах, эрүүл мэнд, хүнсний аюулгүй байдлын чиглэлд түншлэлээ өргөжүүлэхээр Модигийн [Малайзын] Путражаяа хотод хийсэн айлчлалын үеэр санал нэгдэж, хоёр удирдагч 11 шинэ гэрээнд гарын үсэг зурахад гэрч болж, дотоодын мөнгөн тэмдэгтээр хийх худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөг дахин баталгаажуулжээ. (Аль Жазира)

Камбожийн АНУ [Камбожийн] Оддар Меанчей муж дахь мина, мина болон бөөн зэвсгийн үлдэгдлийг цэвэрлэхэд дэмжлэг болгон 4 сая ам.долларын буцалтгүй тусламж олгож, Норвегийн Ардын Тусламж болон Камбожийн Мина Арилгах Төв зэрэг төрийн бус байгууллагуудтай хэрэгжүүлэх 18 сарын төслөөр тэсрэх зэр зэвсгийн аюулыг бууруулж, хил орчмын ихээр бохирдсон бүсэд амьжиргааг сэргээхийг зорьж байна. (Камбодианесс)

[АНУ-ын] Индиана мужийн хууль тогтоогчид Сенатын 236 дугаар хуулийн төсөлд ахиц гаргалаа. Энэ нь тус мужид үр хөндөлтийг өдөөх эм үйлдвэрлэж, түгээн, шуудангаар илгээж, жор бичиж, олгодог этгээдийг ямар ч оршин суугч шүүхэд өгч, дор хаяж 100,000 ам.долларын хохирол нэхэмжлэх боломж олгон, Индиана мужийн бараг үр хөндөлтийн бараг бүрэн хориог улам өргөтгөжээ. (IDS Ньюс)

Сингапурт улаанбурханы тохиолдол огцом өссөнийг мэдээлж, олон нийтийн илрээгүй халдвар тархалтын шинж тэмдгийн улмаас заавал тусгаарлалт тогтоож, хавьтлын мөрдөлтийг өргөтгөн, сүргийн дархлааг хадгалахын тулд вакцинд хамрагдахыг уриалжээ. (VTV)

[АНУ-ын] Калифорни мужид 2025 оны 11-р сараас хойш үхэлд хүргэх “үхлийн малгайт” мөөгний хордлогын 30 гаруй тохиолдол бүртгэгдсэнээс дөрөв нь нас барж, гурван хүнд элэг шилжүүлэн суулгасан гэж мэдээлжээ. Хэвийн бус дулаан, чийгтэй өвөл нь хорт мөөг олноор ургах нөхцөл бүрдүүлж, идэж болдог төрлүүдтэй амархан андуурагддагийг онцолж байна. (ВнЭкспресс)

[АНУ-ын] Стэнфордын Их Сургуулийн удирдан явуулсан судалгаагаар газан плиткийг цахилгаан плиткээр солиход гэр доторх азотын давхар исэлд урт хугацаагаар өртөх өртөлт 50 хувиас дээш буурдаг нь тогтоогджээ. Энэ нь өдөр тутмын хоол хийх үйл явц дотоод агаарын бохирдлын гол эх үүсвэр болохыг, мөн цахилгаанжуулалт нь эрүүл мэндийн эрсдэлийг бууруулах өндөр үр дүнтэй арга болохыг харуулжээ. (Earth.com)

[Канадын] Калгарийн Их Сургуулийн шинэлэг туршилтаар 8 цагийн хооллох цонхонд баримтлах нь Кроны өвчний идэвхжилийг 40%-иар бууруулдгийг тогтоожээ. Ердөө 12 долоо хоногийн дотор өвчтөнүүд илчлэгийн хэрэглээг өөрчлөхгүйгээр үрэвсэл багасаж, гэдэсний эрүүл мэнд сайжирсныг мэдээлжээ. Мэргэжилтнүүд цагийн хуваарьт оруулсан энэ энгийн өөрчлөлтийг хоол боловсруулах архаг эмгэгийг удирдахад хүчтэй шинэ хэрэгсэл хэмээн өндрөөр үнэлжээ. (СкайТех Дэйли)

Шинэ судалгаагаар гэр бүлээрээ тогтмол хамт хооллох нь өсвөр үеийнхний мансууруулах бодис хэрэглэх эрсдэлийг 34%-иар бууруулдгийг тогтоожээ. Хоолны цагийн тогтвортой дотно харилцаа архи, мансууруулах бодисын хэрэглээг бууруулдаг ч гэр бүлийн хүрээнд сэтгэл зүйн ноцтой гэмтэлтэй өсвөр үеийнхэнд уг ашиг тус алга болдог тул нэмэлтээр мэргэжлийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн дэмжлэг шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд анхааруулжээ. (Фокс Ньюс)

Шинэ судалгаагаар ясны сийрэгжилтээс шалтгаалсан хугарал нийт эмэгтэйчүүдийн тал хувьд тохиолддог бөгөөд ихэвчлэн өндөр буурах, буйл багасах, хумс сулрах эсвэл хэврэгших зэрэг “чимээгүй” шинж тэмдгийн дараа илэрдгийг онцолжээ. Др. Мэри Клэйр Хейвер эдгээр үл анзаарагдам шинжүүд нь хөдөлмөрийн чадвар алдах эрсдэл өндөр байгааг илтгэдэг гэж анхааруулжээ. Мэргэжилтнүүд аюултай гэмтэл болохоос өмнө ясны нягтаршлын тогтмол шинжилгээ, ачаалалтай дасгал хөдөлгөөн, зөв зохистой шим тэжээлээр ясны алдагдлыг бууруулж, бие даан амьдрах чадварыг хадгалахыг уриалжээ. (Фокс Ньюс)

Итали Альпын нуруунд тогтворгүй цасан бүрхүүлийн улмаас үүссэн цасан нурангид нэг долоо хоногт 13 цаначин, явган аялагч амиа алдсаны дараа аврагчид уулын зэлүүд бүсээр зорчих аялагчдад яаралтай анхааруулга гаргажээ. (Нью-Йорк Пост)

Чийгтэй, усны эвдрэлтэй байшинд, эсвэл агаарын бохирдол өндөртэй хороололд өсөх нь хүүхдийн багтраа өвчний эрсдэлийг бараг хоёр дахин нэмэгдүүлдэг бол нохой-хүнтэй хамт амьдрах нь уг өвчин тусах магадлалыг 19%-иар бууруулдаг гэж АНУ-ын шинэ судалгаагаар тогтоожээ. (U.S. News & Дэлхийн Тайлан)

[АНУ, Канадын нутагт орших] хөлдсөн Эри нуурт 130 км урт асар том ан цав үүсэж, мөсөн бүрхүүлийн 96%-д хүрчээ. Ан цавууд тэлж буй тул оршин суугчдыг тогтворгүй гадарга дээр гарахгүй байхыг анхаарууллаа. (Уотчерс)

[АНУ-ын] Олбани хотын цагдаа нар хасах хэмд жижиг нохой-хүн үүргэвчинд цахилгаанаар түгжигдсэн байдалтай орхигдсоныг илрүүлсний дараа 34 настай эмэгтэйг баривчилжээ. Амьтан-хүн аврагдаж, эмчлэгдэн, одоо эдгэрч байгаа бөгөөд эрх баригчид тамлан зовоосон, орхисон гэх хэргээр ял тулгахаар ажиллаж байна. (CNY Ньюс)

НҮБ-ын дэмжлэгтэй, байгаль орчны талаарх дэлхийн шинжлэх ухааны зөвлөл болох Биологийн олон янз байдал ба экосистемийн үйлчилгээний Засгийн газар хоорондын платформын шинэ үнэлгээнд биологийн олон янз байдлын алдагдал түргэсэх нь дэлхийн эдийн засагт системийн эрсдэл болж буйг анхааруулж, компаниудыг байгальд чиглэсэн өндөр зорилт тавьж, бизнесийн арга барилаа шинэчлэхийг уриалжээ. Түүнчлэн дэлхий даяар байгаль хамгаалах амлалтууд өгөгдсөн ч экосистемийг гэмтээдэг үйл ажиллагаанд олон их наядаар хэмжигдэх ам.доллар үргэлжлэн урсаж буйг онцолжээ. (Ройтерс)

АНУ-ын Үндэсний шинжлэх ухааны ү академийн эмхэтгэлд нийтлэгдсэн шинэ судалгаагаар АНУ дахь хар тугалганы бохирдол сүүлийн зуун жилийн хугацаанд ойролцоогоор 100 дахин буурсан нь тогтоогджээ. [АНУ-ын] Юта мужийн оршин суугчдын үсний дээжийн шинжилгээгээр холбооны журмаар хар тугалгатай бензин болон хэрэглэгчийн бусад хэрэглээнээс татгалзсаны дараа огцом буурсныг харуулж, байгаль орчны зохицуулалтын нийтийн эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө том болохыг бататгажээ. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Элон Маск SpaceX компани анхаарлаа ойрын хугацаанд хүн Ангараг руу руу илгээхээс түр хугацаанд холдуулж, ирэх арван жилд өөрийгөө тэтгэх сарны хот байгуулахад төвлөрнө гэж мэдэгджээ. Гэсэн ч 5–7 жилийн дотор Ангарагт суурьшуулах зорилтоо үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. (Тань Ньень)

Канадын нэрт кино найруулагч Жэймс Кэмерон (веган) веган хоолонд шилжсэнээс хойш 14 жилийн дараа ч “асар их эрч хүчтэй” байдгаа мэдээлжээ. Тэрээр амьтан-хүний махны эршүүд чанарт нөлөөлдөг гэсэн ташаа ойлголтыг үргэлжлүүлэн няцаасны зэрэгцээ эрүүл мэнд болон дэлхийн төлөө “futurevore” амьдралын хэв маяг [ирээдүйд хүмүүсийн хэрхэн хооллох арга барил]-аа сурталчилж байна. (ВежНьюс)

АНУ-д төвтэй Allbirds компани INNOVERA™ веган арьсаар хийсэн анхны гутлын цуглуулгаа танилцууллаа. Амьтны гаралгүй Terralux цуврал нь ургамлын уураг болон дахин боловсруулсан дугуйгаар, уламжлалт арьсны бат бөх чанарыг дуурайх зорилгоор гурван чанарыг ханган бүтээгджээ. (ГлобНьюсуайр)

Өндөгний цагааны орлуулагчийн дэлхийн эрэлт 2033 он гэхэд 2.3 тэрбум ам.долларт хүрнэ гэж тооцоолжээ. Үүнд веганизм нэмэгдэх болон шувууны томууны эрсдэл өсөх нь нөлөөлж байна. (openPR)

[Канадын Бритиш Колумб мужийн] Данкан хотын ойролцоох уулын хадан цохион дээр осолдсон дельтапланы 70 настай ануухан нисгэгчийг 24 настай Мэттью Кларк хамгаалах хэрэгсэлгүйгээр 10 метрийн хаданд авирч хүрээд, нисдэг тэрэг иртэл эмнэлгийн анхны тусламж үзүүлж, дулаан байлган аварчээ. (CBC)

АНУ-ын цэргүүд Газа зурвасын хилийн ойролцоо алба хааж байхдаа тааралдсан гурван нохой-хүн, дөрвөн гөлгийг үрчилж авахаар болжээ. Израилын “Амьтдыг амьдруул” ашгийн бус байгууллага тэднийг 2-р сарын 19-нд АНУ руу нисэж, цэргүүдтэй дахин уулзаж, үрчлэгдэх хүртэл асран хамгаалахаар болжээ. Мал эмнэлгийн болон нислэгийн зардлыг Амьтдын харгислалаас урьдчилан сэргийлэх нийгэмлэг санхүүжүүлсэн байна. (Израилын цаг үе)

Аврах завь болон эргийн хамгаалалтын багууд [Шотландын] Норт-Бервик дахь Сиклифф боомтын ширүүн уснаас хоёр хүн, нэг нохой-хүнийг аварчээ. Нохой-хүн усанд унасны дараа түүнийг аврахаар оролдож байхдаа хоёр хүн ус руу үсэрч орсон ч оролдлого нь бүтэлгүйтсэн байжээ. (Дэйли Рекорд)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Тохиох ёсгүй зүйл хэчнээн хичээсэн ч тохиохгүй. Тохиох тавилантай зүйл сэргийлэх гэж хэчнээн хичээсэн ч тохиох болно. Энэ бол гарцаагүй. Тиймээс хамгийн зөв зам бол чимээгүй байх юм.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш Рамана Махарши (цагаан хоолтон) (Өөрийгөө ухаарахуй)

Өмнө нь Жэйн Смитийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Жэйн хүүхэд төрүүлэх үедээ биеэсээ гарч, дүрслэхийн аргагүй Хайраар дүүрсэн цацран гэрэлтэх Гэрэлд орсноо өгүүлсэн. Тэр Гэрэлд умбасан үедээ өөрийн мөнхийн мөн чанар, Бүтээлийн төгс төгөлдрийн тухай мэдлэгийг эрчим нь түүний тэсэж чадах хэмжээнээс давах хүртэл хүлээн авчээ. Гэрэл нь бүдгэрэхэд тэр өөр, огт шинэ газарт өөрийгөө байгааг олж мэдсэн байна. Өнөөдөр 2-ын 2-р хэсэгт Жэйний аялал Гэрлээс цааш, шинэ орон зай руу шилжинэ.

Би өөрийгөө үнэхээр гайхамшигтай үзэсгэлэнтэй, ногоон нуга дээр зогсож байгаагаа мэдсэн. Тэндхийн гэрэл нь алтлаг, манай Дэлхий дээрх гэрлээс илүү үзэсгэлэнтэй ч, миний нэгэн бүхэл болсон агуу цагаан Гэрэл биш байлаа. Би өнгөний хувьд өмнө нь огт харж байгаагүй зүйлсийг ажиглан зогсож байлаа. Энд ургаж буй ургамлуудын олон өнгийг би урьд өмнө огт харж байгаагүй. Ургаж буй зүйлс бүрээс гэрэл цацарч байгааг би харсан. Гаднын эх үүсвэрээс туссан гэрэл биш, харин тэдний дотроос, ургамлын амьдралаас нь гарч байгаа мэт. Энэ нь үнэхээр сайхан гэрлээр гэрэлтэж байлаа.

Эцэст нь би дээш харахад, миний таамгаар ойролцоогоор 500 ярд [457 метр] зайд, намхан толгой харагдаж, тэр толгой дээр хамгийн ихдээ 18, 19, 20 орчим хүн зогсож байлаа. Тэд маш энгийн, огт тансаг биш, зүгээр л нөмрөг өмссөн бөгөөд олон янзын өнгөтэй байв. Тэд жижиг бүлгүүд болон зогсож, ямар нэг зүйлийг хүлээж байгаа мэт санагдсан. Одоо би тэднийг туслагчид байсан гэж бодож байна. Магадгүй над шиг санамсаргүйгээр орж ирсэн хүмүүсийг хүлээж байсан байх гэж би боддог. “Би тийшээ очмоор байна, тэдэнтэй яримаар байна” гэж бодсон мөчдөө л тэнд оччихсон байсан. Би 500 ярд газар алхах, тэр жаахан өгсүүрт авирах шаардлагагүй байлаа.

Зүгээр л тэнд зогсож байхад гурав, дөрвөн эрэгтэй нааш хөдөллөө. Нэг хүн онцгойлон түүнд ойртлоо. Таамгаар хэлбэл, тэр хүн 60, 65 орчим настай байсан байх. Тэр халзан толгойтой байсан. Хоёр хажуу болон ардаа цагаан үстэй байсан. Түүний царай бол миний амьдралдаа ямар ч хүн дээр харж байгаагүй хамгийн үзэсгэлэнтэй царай байсан. Тэр царайд бүх мэргэн ухаан, бүх энэрэл, бүх хайр, бүх ойлголт багтсан мэт байсан. Түүнийг харсан яг тэр агшинд л тэр надад юу хэлнэ, тэр нь үнэн гэдгийг би мэдэж байсан. Тэр хэн болохыг би огт мэдээгүй. Дотор минь энэ бол Есүс, Бурхан, Петр, Паул гэх бодол огт төрөөгүй. Тэр нэргүй ч, ямар нэгэн төрлийн сүнслэг эрх мэдэлтэй байсан бөгөөд эргэлзэх зүйлгүйгээр бүрэн итгэж болох хүн гэдгийг би мэдэрсэн. Түүний нөмрөг нь ягаан хүрэн өнгөтэй байлаа. Бид үгээр ярилцаагүй гэдгээ би хэлэх ёстой. Би хэлэх гэж буй зүйлийнхээ өчүүхэн санааг л тээхэд тэр даруй хүлээн авч байлаа.

Жэйн өөрийнх нь үзэж буй зүйл нь өөрчлөгдөх гэж байгааг мэдэрчээ. Түүнд би хамгийн түрүүнд, “Юу болсныг би мэдлээ. Би ойлголоо. Би нас барснаа мэдэж байна.” гэж хэлсэн. Тэр үгээр бус, оюун санаагаар дамжуулан надад: “Тиймээ, зөв. Тийм, тийм. Гэхдээ чи энд үлдэхгүй. Учир нь энд байх цаг чинь хараахан болоогүй байна.” гэж дамжуулсан. Тэр надаас нэг асуулт асуусан. Тэр: “Зүрх сэтгэлд чинь юу байна?” гэж асуусан.

Тэр мөчид Жэйн өөрийнхөө жинхэнэ мөн чанарын тухай гүн гүнзгий зүйлийг харжээ. Би хэзээ ч бүрэн ойлгож, тайлбарлаж чадахгүй нэгэн байдлаар, хэдхэн секундийн турш би өөрийн сүнс рүү, магадгүй өөрийн хамгийн гүн хэсэг рүү харж чадсан. Зүрх сэтгэл бол сүнсний хаалга гэж хүмүүс хэлдэг. Би тэр газарт очсон гэж боддог. Би өөрийнхөө цөм юу болохыг харсан, тэр нь хайр байсан. Тэр нь төгс хайр байсан. Тэр нь миний Гэрэлтэй хамт умбасан яг тэр зүйл мөн байсан. Тэр бол миний цөм мөн чанар бөгөөд зөвхөн минийх биш гэдгийг би мэдэж байсан. Хүн төрөлхтний цөм мөн чанар байсан. Тэр бол бид Бурханы дүрээр бүтээгдсэн арга хэлбэр байсан. Тэр бол бид хэн бэ гэдгийг хэсэг, өөрсдөдөө буй Бурханы хэсэг юм. Тэр л бид үнэндээ хэн болох маань юм. Тэгээд би: “Мэдээж, мэдээж, би урьд нь үүнийг мэддэг байсан шүү дээ. Би үүнийг яаж мартчихав аа?” гэж бодсоноо санаж байна.

Дараа нь Жэйн хамгийн сүүлчийн нэг асуултыг асуужээ. “За, би энд үлдэж чадахгүй, буцах ёстой юм бол, бүх зүйл яг юунд зориулагдсан бэ гэдгийг хэлж өгч болох уу? Бүх зүйл, Бүтээл бүхэлдээ энэ бүхэн юунд зориулагдсан юм бэ?” Тэр надад хэлсэн, гэхдээ харамсалтай нь би та нарт хэлж чадахгүй. Тэр хэлсэн, маш энгийн байсан. Гурав, дөрвөн өгүүлбэрээс илүүгүй байсан. Би үүнийг бүрэн ойлгоод, “Би энд үлдэхгүй юм чинь энэ бүхнийг өөртэйгөө буцааж авч явж болох уу? Олж мэдсэн бүхнээ буцааж аваачиж болох уу, учир нь би үүнийг хэлэхийг хүссэн маш олон хүн байна?” гэж хэлсэн. Тэр “Сүүлчийн асуултын хариултаас бусдыг нь бүгдийг буцааж авч явж болно. Харин тэр хариултыг чи санахгүй.” гэж хэлсэн.

Тэр даруй Жэйн бие рүүгээ татагдан оржээ. Тэр мөчид бүх зүйл дахин харанхуй болж хувирсан. Би үнэхээр чанга, таагүй, цочроох дуу сонссон. Яг л хэн нэгэн шарах шүүгээний хаалгыг атгаад, аль болох чанга, хүчтэй саван хааж байгаа мэт байсан. Тэр нь зүгээр л “тас, тас, тас, тас, тас” гэж сонсогдоод, удалгүй дууссан. Тэгээд нам гүм болж, дараа нь чихэнд минь цахилгаан товших дуу сонсогдсон.

Жэйн ухаан ороход эмч түүний амийг аврахаар эрчимтэй ажиллаж байсныг ойлгожээ. Би: “Надад юу тохиолдсоныг түүнд хэлж чадахгүй. Түүнээс юу ч асууж чадаагүй. Би зүрхлээгүй. Учир нь тэр намайг төрсний дараах сэтгэл зүйн хямралтай болсон гэж бодно” гэж бодсон. Дараа нь Жэйний эмч түүний нөхөрт, Жэйнийг нэг хором алдах шиг болсон ч ээж, хүүхэд хоёр хоёулаа зүгээр байсан гэж хэлжээ.

23 жилийн турш Жэйн энэ явдлыг ихэнхдээ өөртөө хадгалж, ийм зүйл үзсэн цорын ганц хүн нь дэлхий дээр өөрөө гэж итгэсээр иржээ. Дараа нь тэр Рэймонд Мүүдийн клиник үхлийн тохиолдлын тухай номыг олж уншжээ. Тэр номыг унших ямар байсныг би бүр тайлбарлаж ч чадахгүй нь. Би тэр чигтээ уйлсан, нулимс ихээр урссан. Анх удаа би энэ тохиолдлыг үзсэн дэлхий дээрх цорын ганц хүн биш гэдгээ мэдсэн. Харин 23 жилийн турш би тийм гэж бодож, тэгээд үүнийг яах ёстой вэ гэж асуусаар ирсэн. Би яах ёстойгоо мэдээгүй. Эцэст нь би энэ тухай хүмүүст түгээх ёстойгоо мэдсэн ч тэр үедээ биш байсан. Цаг нь болоогүй байсан. (КҮТ Видео)