ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 2-р сарын 22

[Швейцарын] Женев хотод АНУ-ын зуучилсан Украин (Урейн), Орос улсуудын хоорондын энхийн хэлэлцээ хоёр цагийн дараа ахиц дэвшил гарах шинжгүйгээр гэнэт дуусжээ. Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Зеленський хэлэлцээрүүд “хүнд” байгааг мэдэгдэж, [Оросын] Москва хот үйл явцыг сунжруулж байна гэсэн бол хоёр тал газар нутаг болон цаашдын алхмуудын талаар томоохон зөрүүтэй байр суурьтай байгаагаа хүлээн зөвшөөрчээ. (Түөй Трэ)

Женев хотод АНУ, Ираны хэлэлцээрт оролцогчид цөмийн болзошгүй хэлэлцээрийн “удирдах зарчим” дээр тохиролцжээ. Хоёр тал бодит ахиц гарч байгаа ч бүрэн бус гэж мэдэгдсэн байна. АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Вэнс Ираны цөмийн хөтөлбөрийг бүрэн зогсоох нь АНУ-ын улаан шугам хэвээр байгаа бөгөөд томоохон зөрүүг шийдэх шаардлагатай байгааг онцоллоо. (Нью-Йорк Пост)

Итали улс Мозамбик улс дахь яаралтай тусламжид дэм үзүүлэх зорилгоор Дэлхийн хүнсний хөтөлбөрт 450,000 гаруй евро олгож, Нампула муж дахь террорист хүчирхийлэл болон саяхны үерт нэрвэгдсэн иргэдэд туслахыг зорьсны зэрэгцээ хүмүүнлэгийн хариу арга хэмжээ, тэсвэрлэх чадварыг бэхжүүлэх амлалтаа дахин бататгажээ. (Клуб оф Мозамбик)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп [АНУ-ын] Вашингтон хотод Газын зурвасын гал зогсоох, сэргээн босгох төлөвлөгөөг ахиулах зорилгоор шинээр байгуулсан Энхийн зөвлөлийнхөө анхны хурлыг зарлан хуралдуулж, 40 гаруй улс санхүүжилт, хүмүүнлэгийн зохицуулалт, олон улсын тогтворжуулах хүчний талаар хэлэлцжээ. (Фокс Ньюс)

Их Британийн Засгийн газар мансууруулах бодис, архинд донтох донтолтыг бууруулахаар шинэ эм, эмнэлгийн технологи, дижитал хэрэгсэлд зориулан 20 сая фунт.Стерлингийн буцалтгүй тусламжийг эхлүүлж, “Донтолтыг эмчлэх эрүүл мэндийн зорилтууд” хөтөлбөрийн нэг хэсэг болох уг санхүүжилт нь эмчилгээг сайжруулах, давтан хэрэглэхээс сэргийлэх, нас баралтыг бууруулах зорилготой гэж мэдэгджээ. Санаачлагчид зүүдэг төхөөрөмж, VR [виртуал бодит байдал] эмчилгээ, апп, ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-д суурилсан хэрэгслийг хөгжүүлж байна. (Gov.uk)

Сингапурын зохиолч Николь Чан эцэг эхдээ аппликейшн, онлайн систем, залилангийн сэрэмжлүүлгийг ойлгуулан чиглүүлэхэд туслах нь тэдэнд ачлал үзүүлэх орчин цагийн хэлбэр юм гэж зөвлөжээ. Тэрээр дижитал асаргаа нь технологид суурилсан дэлхийд гэр бүлийн холбоог бэхжүүлдэг тэвчээр, итгэлцэл, хайрын үйлдэл гэж тайлбарлан, энэ шилжилтийг бичсэн эргэцүүлэлдээ: “Намайг бага байхад эцэг эх минь бодит ертөнцөд аюулгүй байлгаж: ‘Танихгүй хүнтэй бүү ярь. Замын хоёр тал руу хоёулан руу нь хар. Бидний хараанд бай.’ гэдэг байсан. Одоо харин үүрэг роль солигдсон. Онлайн шинэ эрсдэлүүд бий болсон. Би эцэг эхдээ дуудлагын дугаарыг шалгах, сэжигтэй зүйл дээр дарахаасаа өмнө яарахгүй байх, яаралтай мэт санагдах зүйлийг улаан дохио гэж үзэхийг сануулдаг.” гэжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

[Нидерландын] Радбаудын Их Сургуулийн судалгаанд мэдээлснээр, өсвөр насны хүүхдүүд олон нийтийн сүлжээг харилцаа холбоо, суралцахад үнэ цэнтэй гэж үздэг бөгөөд эцэг эх, сургууль тэдэнтэй хамт оролцож, чиглэл өгөөсэй гэж хүсдэг бол технологийн компаниуд донтуулдаг шинжүүдийг бууруулж, илүү аюулгүй цахим орчныг бүрдүүлэхийг уриалжээ. (Phys.org)

Мэргэжилтнүүд хүзүүний архаг өвдөлтийг бууруулахын тулд дэлгэцийг нүдний түвшинд байрлуулж, 30–60 минут тутамд хөдөлгөөн хийж, завсарлахыг зөвлөж байна. Хэвлийн гол булчинг чангалах, унтахдаа хүзүү дэмжих дэр хэрэглэх нь хүзүүний нугаламд ирэх даралтыг багасгадаг. Эргономикийн тогтмол тохируулга, урьдчилсан идэвхтэй сунгалт хийх нь хөшингө байдлаас үр дүнтэй сэргийлж, нурууны доройтлыг багасган, орчин үеийн ажлын орчинд удаан хугацааны эрч хүчийг тэтгэдэг. (Лао Дон)

Houttuynia cordata буюу загасны гаа нь элэг, бөөрийг дэмжих байгалийн дэмжлэг болдог. Энэ нь флавоноид болон С аминдэмээр баялаг бөгөөд үрэвслийн эсрэг шинж нь хаягдлыг гадагшлуулах үйл явцыг идэвхжүүлэхэд тусалдаг. Мэргэжилтнүүд өдөрт 20–40 грамм загасны гаа хэрэглэх нь дотоод шүүлтүүрийг оновчтой болгоно гэж зөвлөж байгаа ч хэтрүүлэн хэрэглэхээс сэрэмжлүүлж байна. Энэ “супер хүнс”-ийг тэнцвэртэй амьдралын хэв маягтай хослуулах нь бие махбодын ерөнхий эрүүл мэндийг дэмжих энгийн арга болдог. (Лао Дон)

[Германы] Бонны Их Сургуулийн судалгаагаар 48 цагийн турш бараг зөвхөн овьёосны зутан идэх нь LDL [бага нягтралтай липопротейн] холестериныг 10%-иар бууруулдгийг тогтоожээ. Судлаачид уг хурдтай бууралтыг гэдэсний бичил биетнүүд зүрхэнд ээлтэй нэгдлүүд үүсгэдэгтэй холбон тайлбарлажээ. Энэхүү богино хугацааны “бодисын солилцооны дахин тохируулга нь бодисын солилцооны хам шинжтэй насанд хүрэгчдэд жин хасах, цусны даралтаа тогтвортой байлгахад мөн тустай. (Фокс Ньюс)

[АНУ-ын] Калифорни мужийн Тахо нуурын ойролцоо аюултай цасан нуранги болж, цаначид даруулжээ. Аюулын түвшин өндөр хэвээр байгаа энэ үед аврагчид зургаан хүнийг аварсан ч, найм нь амиа алдаж, нэг хүн сураггүй хэвээр байна. (Ройтерс, AP)

Хүчтэй шуурганы дараа Дуэро мөрөн халин, Испанийн хойд хэсэгт орших 900 жилийн настай Санта Мария де Ла Вид хийдийн зарим хэсэг усанд автжээ. (Евро Уикли Ньюс)

Дэлхийн кофены үйлдвэрлэгчид хэт халалт, цаг агаарын тогтворгүй байдлаас шалтгаалсан ургацын алдагдлын өсөлттэй тулгарснаас энэ нь үнэ өсөхөд хүргэж, тариалан эрхлэлтийн тогтвортой байдалд заналхийлж байна. (CBC)

[АНУ-ын] Флинт Тауншипт хогийн уутанд хийсэн олон арван үхсэн амьтан-хүнийг илрүүлсний дараа эрх баригчид хайхрамжгүй хүнд нөхцөлд орхигдсон, аюултай амьдрах орчинтой байшингаас 64 амьтан-хүнийг аварчээ. Энэ нь Жинеси тойргийн амьтны халамжийн алба амьд үлдэгсдийг асран халамжилж, сэжигтэй хүчирхийллийг эрт мэдээлэхийг олон нийтэд уриалахад хүргэжээ. (ABC 12)

Нидерландын LocalDutch нэртэй хөдөө аж ахуйн технологийн компани [Нидерландын] Гааг хотод “Хотын фермийн дэлгүүрүүд”-ийг ажиллуулж эхэлжээ. Энэ нь өөрийн газартаа ногоо тарьдаг хүлэмж төвтэй байгууламж бөгөөд жижиг хүнсний дэлгүүр, хүргэлтийн төвтэй хослон ойр орчмын иргэдэд жилийн турш хэт ойр нутгийн бүтээгдэхүүн хүргэхийг зорьж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

АНУ-ын Агаарын нислэг, сансрын уудмыг шинжлэн судлах үндэсний төвийн мэдээллээр 2026 CC нэртэй, жижиг онгоцны хэмжээтэй солир нь 2026 оны 2-р сард дэлхийд ойртох ч 600,000 гаруй км-ийн аюулгүй зайд өнгөрч, мөргөлдөх эрсдэлийн аль ч ангилалд хамаарахгүй болохыг харуулжээ. (Түөй Трэ)

[Их Британийн] Лондоны Империал коллежийн хоёр турк оюутан газар хөдлөлтийн нуранги доор амьд үлдэгсдийг одоогийн аргуудаас илүү нарийвчлалтай, хурдан илрүүлэх геофон мэдрэгч ашигласан ResCube нэртэй, ХОУ-аар ажилладаг төхөөрөмж боловсруулжээ. Тэд Туркийн газар хөдлөлтийн эрсдэлийг өөрсдөө мэдэрч байсан туршлагадаа тулгуурлан дэлхийн эрэн хайх, аврах ажиллагааг бэхжүүлэхийг зорьж байна. (Туркие Түдэй)

[АНУ-ын Калифорни мужийн] Лома Линда хотын оршин суугчид америк хүний дундаж наслалтаас бараг арван жилээр урт насалдаг нь веган, цагаан хоол хооллолт болон нийгмийн хүчтэй холбооноос шалтгаалдаг аж. Ихэнх нь Долоо дахь өдрийн Адвентист [Христийн шашны Протестант урсгал] сүмд явдаг хүн ам нь амьтан-хүний махнаас голдуу татгалздаг. (KFI AM 640)

Судалгаагаар эрүүл, голчлон ургамлан хооллолт нь удамшлын хүчин зүйлээс үл хамааран нас барах эрсдэлийг 24% хүртэл бууруулж, наслалтыг уртасгадаг байна. Судалгаанд оролцогчдын өгөгдөл нь эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн аль алинд нь урт наслах ашиг тус тогтвортой байгааг харуулжээ. (Earth.com)

Дэлхийн веган муурын хүнсний зах зээл 2030 он гэхэд 2.12 тэрбум ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна. Жил тутмын нийлмэл өсөлт 11.1% байгаа бөгөөд Хойд Америк зах зээлийн орлогын хэмжээгээр тэргүүлж, Ази-Номхон далайн бүс хамгийн хурдтай өсөж буй бүсээр тодорчээ. (Барчарт)

[АНУ-ын Флорида мужийн] Брэйдентон хотын цагдаа нар болон нутгийн нэг иргэн шархадсан халзан бүргэд-хүнийг аварчээ. Нисэж чадахгүй байдалтай олдсон шувуу найз одоо мэргэжлийн асаргаанд далавчны гэмтлээ эдгээж байна. (AOL)

Занзибарын “Нарны ээжүүд” алслагдсан тосгодод нарны систем суурилуулж, хүйсийн хэвшмэл ойлголтыг сөрөн зогсож байна. Бэйрфүүт Коллежийн суралцсан, өмнө нь боловсролгүй байсан эдгээр эмэгтэйчүүд олон мянган өрхийг цахилгаанжуулж байна. Уг дэлхийн санаачилга нь 96 улсад олон сая хүнийг чадавхжуулж, санхүүгийн бие даасан байдал болон хөдөөгийн хөгжлийг дэмжиж байна. (Бао Тинь түк)

Дундоннелл уулын аврах баг ИБУИНВУ-ын Шотланд дахь цастай Фионн Бэйнн ууланд хоёр өдөр гацсан спаниель-хүн Эггийг аварчээ. Цасны хөмрөг[унжиж тогтсон их хэмжээний цас]-өөр унасны дараа гэмтээгүй нохой-иргэнийг олсоор өргөн аюулгүй газар гаргаж, талархсан асран хамгаалагчидтай нь эргэн уулзуулжээ. (EdinburghLive)

Өдрийн мэргэн үг: “Бид өөрсдөө эцэг эх болох хүртлээ эцэг эхийн хайрыг хэзээ ч бүрэн мэддэггүй.” Америкийн Конгрегационилист урсгалын санваартан, Хүндэт Хенри Уорд Бичер (Brainyquote)

Тэнд гэрлийн нэг төв цэг байсан. Гэхдээ тэр нь зөөлөн тархсан, ирмэгүүд нь очир мэт гялтганаж байв. Тэр бол Бурхан, Эх сурвалж, Орчлон ертөнц байлаа. Бид хүний хэлээр янз бүрээр нэрлэдэг ч тэрхүү Гэрэл бүхний цогц мэт мэдрэгдсэн. Би өөрөө үүний нэг хэсэг гэдгээ мэдэж байлаа. Би үүнээс үүссэн. Би үүний дотор харьяалагддаг. Даниэль Слупескийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Америкийн сувилагч, мөн үхлийн дула [амьдралын төгсгөлийн сэтгэлзүйн хөтөч] тэрээр их хэмжээний цус алдалтаас болж нас баран, амьдралаа бусдын өнцгөөс бүхэлд нь эргэн харж, улмаар амьдралын утга учир энэрэл нигүүлсэл, ухамсартай амьдрал, харилцаа бүрийн нөлөө гэдгийг ойлгосон тухайгаа өгүүлжээ.

Даниэль АНУ-ын Сан-Францискогийн булангийн бүсэд өссөн бөгөөд багадаа байнга нүүдэллэдэг байв. Түүний гэрт архидалт, маргаан, зодоон, мөнгөний асуудал давамгайлдаг байлаа. Тэрээр төгс төгөлдөр байхыг хичээн энэ бүхнийг даван туулдаг байжээ. Олон спортын шилдэг тоглогч болж, дандаа А үнэлгээ аван, гэрийнхээ эмх замбараагүй байдлыг нуудаг байв. Мөн тэрээр толгой өвдөх, татах, өсвөр насны Блоунтын өвчин зэрэг эрүүл мэндийн олон асуудалтай байсан бөгөөд 13–18 насандаа олон удаа хагалгаанд оржээ. Тэр ахлах сургуулийн ихэнх хугацааг тэргэнцэртэй, таягтай, эсвэл суга таягтай өнгөрүүлсэн юм.

Төгсөөд Даниэль яаралтай тусламжийн техникч болж, улмаар Кэл Стэйт Хэйвардад сувилахуйн сургуульд суралцсан байна. Дараа нь тэрээр 1-р түвшний гэмтлийн төвийн яаралтай тусламжийн тасагт ажиллаж, маш хүчтэй хүчирхийлэл, гэмтлийн тохиолдлуудыг харжээ. Сэтгэлзүйн хүнд ачааллыг боловсруулах чадваргүй болсон тул архи, жороор олгодог эмд түшиглэж, ажилдаа сайн хэвээр атлаа “ажиллаж чаддаг донтогч” болжээ.

2013 оны 4-р сард Даниэль сувилагч найз нартайгаа гадуур гарч, согтуу байхдаа гуяны ясаа хугалав. Найман долоо хоног хөдөлгөөнгүй байх хугацаандаа тэрээр хөлдөө цусны бүлэн үүссэнийг мэдээгүй өнгөрөөжээ. 6-р сард ажилдаа буцаж ормогцоо улайж хавдсан хөлөө чанга боогоод, хэд хэдэн 16 цагийн ээлжийг тэсэж ажилласан байна. Нэг өглөө нойрны эм, өвдөлт намдаах эм, Бенадрилыг атгаар уусны дараа угаалгын өрөөндөө ухаан алдаж, 8–10 цаг ухаангүй хэвтэв. Бүлэн нь уушги руу нь шилжиж, унасан байрлал нь хөл рүү очих цусны урсгалыг хааснаар булчингийн ноцтой үхжил, бөөрний дутагдал үүсгэжээ. Түүнийг ЭЭТ (эрчимт эмчилгээний тасаг)-д хэвтүүлж, шингэн хуримтлагдсанаас жин нь 76-гаас 95 кг хүртэл огцом нэмэгджээ. Эмнэлэгт хэвтээд бараг хоёр долоо хоног өнгөрөхөд нэг резидент эмч “парацентез” буюу хэвлийн хөндийн илүүдэл шингэнийг соруулж гаргах процедурыг хийхийг оролдсон ч санамсаргүйгээр Даниэлийн гэдсийг цоолж, амь насанд аюултай халдвар болох цусны халдвар үүсгэчхэв.

Оройн 10, 11 цагийн үе байсан. Гэнэт л надад аймшигт зүйл тохиолдох гэж буй мэт мэдрэмж төрсөн. Тэгээд нөхөр рүүгээ хараад өдрийн гэрэл шиг тодоор “Би үхнэ.” гэж хэлсэн минь санаанд байна. Тэд намайг тэр даруй хагалгаа руу яаравчлан аваачсан. Эхний хагалгааг дуусгаж чадалгүй намайг буцаан дээш нь гаргаад, нээлттэй байдалтай үлдээлээ. Тэгээд эхний 36 цагийн дотор, миний бодлоор тэд гурван өөр удаа орсон. Тэгээд уушгинд минь бүлэн хэвээр байсан тул цус шингэлэх эмийг дахин эхлүүлэх хэрэгтэй болов. Тиймээс хепарин [цус шингэлэгч]-ийг дахин эхлүүлсэн. Тэгтэл энэ зүслэгээс цус асгарч эхэлсэн. Эмч, сувилагч нар миний орыг тойрон зогсож байлаа. Тэд миний цус асгарахтай зэрэгцээд цус, цусан бүтээгдэхүүнийг аль болох хурдан надад хийж байсан. Тэгээд би маш их даарснаа санадаг. Би асар их өвдөж байсан. Чичирснээс минь болж ор бүхэлдээ доргиж байлаа. Би шокт орсон. Би хяналтын самбар руугаа хальт харахад дэлгэцийн 46 дээр асуултын тэмдэг гарсан байв. Миний ухаантай байхдаа бодсон сүүлчийн бодлуудын нэг нь “Хөөх, би ийм бага тоог уншиж чаддаг юм байна.” гэсэн бодол байв. Тэгээд гэнэт өвдөлт алга болсон. Даарахаа ч болилоо. Эмнэлгийн өрөөндөө байсаар атлаа угтсан, тэтгэсэн мэдрэмж надад төрсөн. Тэгээд нэг мөчид би ухаан алдаж, тэр үед төрсөн анхны бодол маань “Аан тийм, энэ чинь үхэх шүү дээ” гэсэн бодол байв. Тэр нь дурсагдах мэдрэмж байлаа. Яг л өмнө нь хийж байсан зүйл шиг маш ихээр мэдрэгдсэн. Огтхон ч аймшигтай байгаагүй. Тэр мөчөөс хойш би бие махбодын бодит байдалд байхаа больсон. Бүх зүйл өрнөж байгааг ажиглан харах “биеэсээ гарсан” мөч надад тохиолдож байгаагүй. Зүгээр л нэгэнт гарсан бол би өөр газар байлаа.

Тэр үед надад бие байсангүй. Би 360 [градус] харж чадаж байсан ч зөвхөн нэг хавтгайд биш. Бүхнийг хаа сайгүй зэрэг харах боломжтой, бөмбөрцөг хэлбэрийн хараа шиг байсан. Харин тэрхүү Гэрэл яг миний дээр байсан. Энэ бол бүх зүйл байлаа. Усанд сэлж байхдаа усны гадаргаас доош байгаад дээш харахад Нарыг хаана байгааг мэдэрдэгтэй тун төстэй. Тэнд гэрлийн нэг төв цэг байсан. Гэхдээ тэр нь зөөлөн тархсан, ирмэгүүд нь очир мэт гялтганаж байв. Тэр бол Бурхан, Эх сурвалж, Орчлон ертөнц байлаа. Бид хүний хэлээр янз бүрээр нэрлэдэг ч тэрхүү Гэрэл бүхний цогц мэт мэдрэгдсэн. Би өөрөө үүний нэг хэсэг гэдгээ мэдэж байлаа. Би үүнээс үүссэн. Би үүний дотор харьяалагддаг. Би энэ дэлхийн хаана ч гэрээ санах, өөр газар тэмүүлэх мэдрэмжийг хэзээ ч тэгтлээ мэдэрч байгаагүй. Би хүүхэд байхдаа маш их нүүдэллэсэн. Тэр нь энд хэзээ ч мэдэрч үзээгүй түвшинд “гэр” шиг санагдсан. Гэхдээ би түүн рүү явах ямар ч аргагүй байлаа. Тэр мөчид надад цөхрөл мэт мэдрэмж төрж, живж байгаа мэт санагдсан. Өвдөж байсан болохоор ч биш, айсан болохоор ч биш, харин яг одоо хүчилтөрөгч хэрэгтэй байдаг шиг тэрхүү Гэрэл надад хэрэгтэй байсан учраас тэр юм.

Дараа нь Даниэлийн учирсан зүйл амьдралын агшин бүрийг ойлгох ойлголтыг нь өөрчилнө. Би зөвхөн өөрийнхөө өнцгөөс л мэдэрч байсангүй. Өрөөнд байсан бусад бүх хүний өнцгөөс ч мөн адил мэдэрч байлаа. Даниэль Слупескийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 2-р хэсгийг маргааш бидэнтэй хамт үзээрэй. (Гэртээ харихуй)