ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 2-р сарын 28

Иордан улс [Палестины] Наблус дахь хээрийн эмнэлэгтээ зургаан ачааны машин бүхий тусламжийн цуваа илгээж, эмнэлгийг бүрэн хүчин чадлаар ажиллуулахын тулд эмнэлгийн хэрэгсэл, хүнс болон хүмүүнлэгийн бараа нийлүүллээ. Эрүүл мэндийн дарамт үргэлжилж буй энэ үед тус байгууламж мянга мянган өвчтөнд эмчилгээ үзүүлсээр байна. (Аммон Ньюс)

Европын удирдагчид дайн эхэлсний ой тохиож буй өдөр Украин (Урейн)-д үзүүлэх дэмжлэгээ дахин бататгахаар [Украин (Урейн)-ы] Киев хотод хүрэлцэн ирж, мөргөлдөөн тав дахь жилдээ орж буй энэ үед Европын санхүү, цэрэг арми, улс төрийн дэмжлэгээ үргэлжлүүлж буйг харуулах өндөр түвшний болон бүс нутгийн дээд хэмжээний чуулга уулзалтуудад оролцжээ. (Киев Индепендент)

Япон улс Афганистаны эмзэг бүлгийн айл өрхүүдэд дэмжлэг үзүүлэхээр Дэлхийн хүнсний хөтөлбөрт 4 сая ам.доллар олгож, ойролцоогоор 80,000 хүний хүнсний тусламж, 30,000 эх, хүүхдийн тэжээлийн тусламжийг санхүүжүүлэхээр болжээ. Энэ нь Япон улсаас Афганистанд үзүүлж буй өргөн хүрээний хүмүүнлэгийн тусламжийн хүрээнд хийгдэж буй бөгөөд 2021 оноос хойш тусламжийн нийт хэмжээ нь 549 сая ам.долларыг давжээ. (Пажвок)

Өмнөд Солонгос, Бразил улсууд харилцаагаа стратегийн түншлэл болгон ахиулж, худалдаа, гол ашигт малтмал, технологи, хөдөө аж ахуй, эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа өргөтгөх дөрвөн жилийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг эхлүүлэхээр тохиролцжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Их Британид луйварчид сургуулийн WhatsApp бүлгүүдэд нэвтэрч, эсвэл шинээр үүсгэн, эцэг эх мэт дүр эсгэж, хуурамч концерт, арга хэмжээний тасалбар зарж, ангийн чатны итгэлцэлтэй орчныг ашиглан албан ёсны сургуулийн бүлгийг дуурайлган, гэр бүлүүдээс мөнгө хувийн мэдээлэл хулгайлж байна. (Yahoo News UK)

Их Британийн хүнсний тогтолцооны мэргэжилтнүүд тус улс “гал авалцахад бэлэн байдал”-д байна гэж анхааруулж байна. Уур амьсгалын нөлөө, бага орлого, эмзэг нийлүүлэлтийн сүлжээ нь түүнийг цочролд өртөмтгий болгожээ. Эрс тэс цаг агаар, кибер халдлага мөргөлдөөн нь хомсдол, үнийн огцом өсөлт, эмх замбараагүй байдлыг өдөөж болзошгүй. Судлаачид ирээдүйн хямралаас сэргийлэхийн тулд тэсвэрлэх чадварыг нэмэгдүүлэх, үйлдвэрлэлийг төрөлжүүлэх, урт хугацааны төлөвлөлтийг бэхжүүлэхийг уриалжээ. (Гардиан)

Зүүн Өмнөд Азийн кибер луйврын олзлогсдын лагериас амьд гарсан, туйлын ядуу хүмүүс Камбож, Мьянмарт паспорт, мөнгө, орон байргүйгээр гацаж, Эмнести Интернэйшнл болон тусламжийн байгууллагууд нөхцөл байдлыг олон улсын хямрал гэж үзэн арга хэмжээ авахыг шаардаж байна. Хэдэн зуун мянган хүн луйврын төвүүд рүү хүний наймаагаар хүргэгдсэн бөгөөд зугтаж чадсан хүмүүс нь санхүүжилт танагдаж, төрийн хатуу арга хэмжээ нэмэгдсэн энэ үед орон гэргүй болох, сэтгэл зүйн шархтай үлдэх, хүмүүнлэгийн дэмжлэг бага авах бэрхшээлтэй тулгарсан байна. (Гардиан)

Японд томууны тохиолдол огцом өсөж, 2-р сарын хоёр дахь долоо хоногт бараг 160,000 халдвар бүртгэгдэж, 47 мужийн 35-д нь томууны сэрэмжлүүлгийн түвшинд хүрснээр 8,000 гаруй сургууль, хүүхэд асрах байгууллага бүрэн буюу хэсэгчлэн хаагджээ. Мэргэжилтнүүд томууны улирал 3, 4-р сар хүртэл үргэлжилж болзошгүй гэж анхааруулжээ. (VTV)

Амьсгалын замд гаднын биет тээглэсэн нэн яаралтай үед анхны тусламж зөв үзүүлэх нь амь насыг авардаг. [Ау Лак (Вьетнам)-ын Там Ань Нэгдсэн эмнэлгийн] доктор Тран Ти Туй Хан уг биетийг хуруугаараа дэгээдэж авахгүй байх, хуруугаараа дэгээдэх гэж оролдох нь үүнийг улам гүн түлхэх эрсдэлтэй гэж зөвлөж байна. 2-оос доош насны хүүхдийн хувьд нуруу руу нэн даруй 15 удаа алгадаж, цээж рүү 5 удаа шахах ажиллагааг ээлжлэн хийнэ. Илүү том хүүхэд эсвэл ухаантай насанд хүрэгчид дээр дээш чиглэсэн хэвлийн хүчтэй шахалтаар Хаймлихийн аргыг гүйцэтгэнэ. Биет гарсан байсан ч амьсгалын зам гэмтсэн эсэхийг шалгуулахаар заавал эмнэлгийн байгууллагад үзүүлэх шаардлагатай. (ВнЭкспресс)

2026 оны 2-р сард Номхон далайн бүс даяар эрүүл мэндийн сэрэмжлүүлэг огцом нэмэгджээ. Шинэ Каледони, Самоад денге чичрэг өвчин нэмэгдэж, Австралид улаанбурхан өвчний тохиолдол нэмэгдэж байна. Кирибати улсад ротавирус дэгдсэнийг баталж, Фижид нэг хүн нас барсны дараа лептоспирозын тохиолдлуудаас сэрэмжлүүлжээ. Үүний зэрэгцээ Шинэ Зеланд, Вануату улсуудад хөхүүл ханиадны халдвар үргэлжлэн тархсаар байна. (РилийфВэб)

[Бразилын] Сан-Паулугийн Их Сургуулийн шинэ судалгаагаар хиймэл амтлагчийг их хэмжээгээр хэрэглэх нь танин мэдэхүйн доройтлыг түргэсгэдэг байна. Судлаачид аспартам, сахарин, ацесульфам-К, эритритол, сорбитол, ксилитол нь ой санамж, сэтгэх чадварын хурдан муудахтай холбоотойг тогтоосон байна. Үүний нөлөө нь 60-аас доош насны болон чихрийн шижинтэй хүмүүст хамгийн тод илэрчээ. Мэргэжилтнүүд хэт боловсруулсан хүнс дэх эдгээр амтлагчийг хэтрүүлэн хэрэглэх нь тархины урт хугацааны эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж болзошгүйг анхааруулжээ. (Нгуой Лао Дон)

Бразилын зүүн өмнөд хэсэгт түүхэн их хэмжээний аадар бороо орж, ноцтой үер буун, хөрсний гулгалт үүсжээ. Эрс тэс цаг агаарын улмаас наанадаж 20 хүн амиа алдаж, хэдэн зуун хүн тусгаарлагдаж, сүйрсэн хорооллуудаас нүүн шилжихэд хүрчээ. (Бао Тинь Түк)

Перугийн Арекипа мужид ширүүн бороо орж, аймшигт үер, хөрсний гулгалт үүссэнээр 17 хүний амь үрэгдсэнийг баталжээ. Хохирогчдын дунд нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагааны үеэр цэргийн аврах нисдэг тэрэг осолдон, 15 хүн амиа алдсан тохиолдол багтсан байна. (Уотчерс)

Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс болж агаарын хэм нэмэгдэж, эрс тэс цаг агаар олширсноор амьдрах орчин нь тэлж, үхэлд хүргэж болзошгүй Aspergillus мөөгөнцөр дэлхий даяар хурдан тархаж байна. A. fumigatus зэрэг зүйлүүд нь ялангуяа дархлаа сул хүмүүст үхэлд хүрч болзошгүй түрэмгий халдвараар олон сая хүнд илүү аюул учруулж байгаа бөгөөд загварчлалаар зууны эцэс гэхэд Европ дахь тархалтын хүрээ 77.5% хүртэл тэлж болзошгүй гэжээ. (Earth.com)

Тайландын Сирираж эмнэлэг цээжний рентген зургийг 95%-иас дээш нарийвчлалтай тайлбарлах ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-ы систем боловсруулж, мэргэжлийн рентген эмч нартай дүйцэх үр дүн үзүүлж, уг системийг аль хэдийн 500,000 гаруй тохиолдолд ашигласан байна. Энэ нь 10 секундээс бага хугацаанд үр дүн гаргадаг ба уг технологийг улс даяар улсын 145 эмнэлэгт нэвтрүүлж, 2026 онд 450 байгууллагад өргөжүүлэхээр төлөвлөжээ. (Нэйшн Тайланд)

Шинэ мэдээллээр Австраличуудын 5.3% нь өөрсдийгөө цагаан хоолтон, эсвэл веган гэж тодорхойлдог бол 20% нь амьтан-хүний махны хэрэглээгээ бууруулж байна. Эрүүл мэнд, байгаль орчин, үхрийн махны үнэ өссөн нь холимог цагаан хооллолт руу чиглэх өөрчлөлтийг өдөөж байна. (Эко)

[Их Британийн] Саутхэмптоны Их Сургуулийн оюутнууд 2026-2027 оны хичээлийн жилээс эхлэн оюутны хотхоны хоолны газруудад ургамлын гаралтай хоолыг үндсэн сонголт болгох шийдвэрийг санал хураалтаар баталжээ. Британийн байгаль орчны мэргэжилтэн Крис Пакхам (веган)-ын дэмжсэн тус алхам нь хөдөө аж ахуйн хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулж, уур амьсгалын үйл ажиллагаанд манлайлахыг зорьж байна. (BBC)

АНУ-ын Хариуцлагатай анагаах ухааны эмч нарын хороог үүсгэн байгуулагч ерөнхийлөгч, доктор Нил Барнард (веган) тос багатай, веган хооллолтоор 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин болон зүрхний өвчнийг буцаан сайжруулах тэжээлийн хувьсгалыг манлайлж байна. Эрүүл мэндийн үндэсний хүрээлэнгийн санхүүжилттэй түүний судалгаа нь хоол хүнс нь амь нас аврах хүчтэй эм болж чаддагийг нотолжээ. (ВежНьюс)

[АНУ-ын] Алабама мужид 4 чихтэй, асрамжийн газрын ховор муурын зулзага Добби цахим орчинд шуугиан дэгдээжээ. Нэмэлт чихний дэлбээ, богино сүүлтэй ч тэрээр эрүүл байгаа юм. Түүнд шүдний гажиг (буруу зуулт) засах мэс засал хийх шаардлагатай байгаад бөгөөд дараа нь Kitty Kat асрах, аврах газраар дамжуулан үрчлэгдэх болно. (UPI)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Куанчи аймгийн сувилагч Май Ти Түөй, Май Ти Хон нар умайн гадуурх жирэмслэлт нь хагарсан жирэмсэн эмэгтэйг аврахаар хагалгааны ширээн дээр цусаа яаралтай хандивлажээ. Цаг алдалгүй өгсөн хандив нь амжилттай хагалгааны явцад өвчтөнийг тогтворжуулахад тусалсан байна. (ВнЭкспресс)

[Энэтхэгийн] Кочи хотын аврагчид болон метроны албаныхан Жавахарлал Неру цэнгэлдэх хүрээлэнгийн буудлын ойролцоох өндөр баганын орой дээр гацсан муур-хүнийг аварчээ. Хэд хэдэн удаагийн оролдлогын дараа багийнхан байгууламж руу авирч, амьтан найзаа аюулгүй буулгаж, нөхөн сэргээх эмчилгээнд шилжүүлсэн байна. (Уик)

Өдрийн саруул ухааны эшлэл: “Ажил чинь өөрөө ярьж байвал бүү тасалдуул.” Америкийн аж үйлдвэрийн нэрт зүтгэлтэн Хенри Ж. Кайзер (BrainyQuote)

Өмнө нь Хитер Вандермейденийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Хитер амь насанд аюултай өвчний үед биеэсээ гарч, энэ төрөлдөө огт уулзаж байгаагүй гэр бүлийнхээ гишүүдтэй, хонгил доторх нууцлаг эр, мөн үхэж буй хүмүүсийг тайвшруулж байсан тэнгэр элч нартай уулзсан тухай өгүүлсэн билээ. Тэрээр учрал бүрийн үеэр хувийн, танил, няцашгүй хайрыг мэдэрч байв.

Хамгийн хүчтэй халууран, Фаренгейтийн 107.5 хэм буюу Цельсийн 42 хэм орчим хүрч, бие нь амь насанд аюултай халдвартай тэмцэж байх үедээ Хитер гэнэт ер бусын эртний барилгад очсон мэт болж гэнэ. Тэнд хоёр багана байсан. Тэр хоёр багана шалнаас тааз хүртэл сунасан байсан. Хавтгай дээвэртэй, үнэхээр өндөр барилга байсан. Хаалга нь асар том. 10 тохой [3 метр] өндөр байх. Тэгээд би “Ямар гоё барилга вэ” гэж бодсон. Дотор нь хүмүүс байлаа. Тэд сандал дээр сууж байсан. Хананд ном тавьсан тавиуруудтай. Тэд дуугүйхэн ном уншицгааж байсан. Тэгээд дараагийн мөчид бид нэг өрөөнд орсон. Тэр өрөө дугуй хэлбэртэй, модон хийц нь үнэхээр сайхан. Тэнд хэдэн зуун мянган ном байсан.

Мөн би хуйлмал судруудыг харсан. Тэгээд энэ хөтөч хуйлмал судруудыг нээв. Тэдгээрийг нимгэн туузаар боосон байлаа. Тэгээд туузыг задлахад эртний тэмдэгтүүд шиг байсан. Би тэдгээрийг уншиж чадсан. Би: “Хөөх, энэ юу болохыг нь би ойлгож байна.” гэсэн. Тэдгээрийг уншиж байхдаа энэ өрөөнд уншиж буй зүйлээ санахгүй гэсэн мэдлэг надад сонсогдож байлаа.

Эртний хуйлмал судруудыг уншсаныхаа дараа Хитер орцны ойролцоох индэр рүү өөрийн эрхгүй татагдсанаа ярьсан юм. Намайг тэр индэрт ойртох тусам зүүн тал нь гэрэлтэж эхэлсэн. Түүний доор шат байсан. Тэгээд намайг энэхүү барилгын подвалын хэсэгт очиход хаа сайгүй хүрхрээ, усан сан, цөөрөм, гол мөрөн гээд ус байв. Тэнд нэгэн ээж хоёр хүүхдийнхээ хамт хүрхрээн дотор ус цацлуулан тоглож байлаа. Тэнд маш олон хүн байсан. Бүгд баяр хөөртэй, аз жаргалтай, ус цацлуулан, усан дотор тоглож байв. Би очоод усанд суулаа. Маш гүн гэдгийг нь мэдэрсэн ч төгсгөл хэсгийн ирмэг дээр нь зүгээр л сууж байсан. Тэгээд би үс минь норохгүй байгааг анзаарсан. Усанд байгаа хэр нь нороогүй. Гэхдээ би тэнд маш удаан суусан. Тэр нь намайг эдгээж байгааг мэдэрч байсан. Миний хөтөч надад “Энэ ус бол эдгээх ус. Маш эртнийх. Эдгэрэхэд чинь тусална.” гэж хэлсэн.

Дараагийн өдрүүдэд биеийнхээ байдлыг хамгийн муу болсон үе бүрд Хитер эдгээх ус руугаа дахин очдог байсан гэж ярилаа. Биеэсээ гарах бүрд өвдөлт тэр дороо алга болж, оронд нь асар их баяр хөөр, хайраар дүүрдэг байсан. Ямар ч шүүлт байгаагүй. Зөвхөн хайр л байж, би өөрийгөө бүрэн дүүрэн гэж мэдрэн, гэртээ ирсэн мэт санагддаг байсан.

Хитер мөн эмнэлгийн орных нь хөл талд дахин дахин гарч ирдэг шаргал үстэй хоёр хүүхдийг буюу буржгар үстэй хүү, шулуун үстэй охиныг харсан байна. Хэн болохыг нь тэр огт мэдсэнгүй. Олон жилийн дараа 25 хүүхдийг асран халамжилсны эцэст тэрээр хоёрыг нь өргөн авч, тэд орных нь дэргэд харагдаж байсан хүүхдүүд мөн болохыг ойлгожээ.

Эмнэлэгт хэвтэж байхдаа, энэ төрөлдөө тэдэнтэй танилцаагүй байхдаа түүний ахуй ойлголтууд улам гүнзгийрсэн байна. Нэг өдөр тэрээр Диваажингийн үүд хэмээн өөрийнхөө үзэж буй газарт зогсож байжээ.

Гэхдээ энэ үүдний хоёр талд хэдэн мянган сүнс байсан. Би тэдний нэг бүрийг энэ төрлийнх ч байж магадгүй, өмнөхийнх ч байж магадгүй бүгдийг нь таньж байсан. Эсвэл магадгүй тэд хараахан төрөөгүй ч байж болно. Би бүгдийг нь таньж байсан. Тэд маш олуулаа, үзэсгэлэнт алтлаг Гэрэлд гэрэлтэж байсан. Тэд бүгд шаргалдуу өнгийн нөмрөг мэт хувцастай, цэвэр ариун хайр цацруулж байлаа. Тэгээд би хөтчийнхөө хамт тэдний өмнө зогсоод, энэ бол хаалгаар нэвтрэх, эсвэл Диваажинд очих миний боломж гэдгийг, тийшээ орвол би буцаж ирэх шаардлагагүйг мэдсэн. “Хэн нэгэн намайг зогсоохоос өмнө заавал тийш нэвтэрчих хэрэгтэй.” гэж би бодсон.

Тэнд үлдэхээр шийдсэн Хитер хөтчөө тойроод гарах арга хайсан гэдгээ ярьсан юм. Тэр надад: “Чиний явах цаг болоогүй. Чи буцах ёстой.” гэж хэлсэн. Тэгээд бүүм гээд би бие рүүгээ буцчихсан. Өө, ямар их гуниг вэ. Би уйлсаар л, уйлсаар л байлаа. Энэ л буцаж очих миний цорын ганц боломж байсан мэт санагдсан.

Дараагийн саруудад Хитер аажмаар сэргэж эхэлжээ. Биеэс гарсан мэдрэмжүүд нь эцэстээ зогсож, амьдрал нь цааш үргэлжлэв. Гэвч хоёр жилийн дараа, 2002 онд, өөр нэг халдварын улмаас тэр яаралтай мэс засалд дахин орох дээрээ тулжээ. Эмнэлэг рүү явахынх нь өмнө ээж нь сүмийнх нь гишүүдийг дуудан адис хүртээхээр болсон байна. Тэд гар дээр нь гараа тавьж, залбирч эхлэхэд —

Миний сүнс дахин биеэс минь гарч эхэлснийг би мэдэрсэн. Би орны дээрээс 5 тохой [1.5 метр] орчим өндөрт хөвж, өрөө дүүрэн зуу зуун сүнс, тэнгэрийн элч нар ирж, тэр хайр дүүрэн мэдрэмж эргээд ирснийг, би дахин тэр мэдрэмжид бүхэлдээ умбасныг мэдэрсэн. Би маш их тайвширсан. Тэгээд би “За, энэ л байна” гэж бодсон. Тэгээд би бараг 5 минут орчим биеийнхээ дээр л байсан. Дараа нь энэ бол миний биеэсээ хамгийн сүүлчийн удаа гарч байгаа тохиолдол гэдгийг “мэдэрсэн”. Тэгээд энэ нь намайг хайрладаг гэдгийг мэдрүүлэх жижигхэн бэлэг л байсан. Тэгээд би аажмаар бие рүүгээ буцаж орсон. Түүнээс хойш тэр бүрэн эдгэрсэн ажээ.

Хитер цаашид бүрэн дүүрэн амьдралтай байж, ууланд алхах, байшин засварлах, үрчилж авсан хоёр хүүхдээ өсгөх зэрэг зүйлсийг хийжээ. Олон арван жилийн турш клиник үхэлд орж, үзэж харсан зүйлүүдээ, нууцалсны эцэст тэрээр одоо ялангуяа үхлийн талаарх үзэл бодлоо ил тод ярьдаг болсон байна.

Миний хувьд энэ нь нэг хаалгаар гарч, дараагийн хаалгаар орохтой л адил. Бид өөрсдөө хэвээрээ. Зүгээр л сүнсний хэлбэрт шилждэг, бид маш их хайрлагддаг, энд байгаа хүн бүр тэнд, нөгөө ертөнцөд бидэнтэй уулзана. Би зүгээр л цэвэр хайрыг мэдэрсэн. Миний чадвар бол бусдад үхлээс айхгүй байхад нь туслах чадвар болохыг би мэдэрдэг. Тиймээс би бүлгүүдэд хүмүүстэй ярилцахдаа үүнийг л хийдэг. Зүгээр л хайрлагддаг гэдгийг нь тэдэнд ойлгуулдаг. Энэ бол миний гол зорилго. Бид ганцаардаж байна гэж мэдэрлээ ч ганцаараа биш. Гэхдээ би залбирал чухал гэдгийг үнэхээр мэдэрдэг. Бараг л эдгээр Гэрлийн бөмбөлгүүд дээш харваж байгаа мэт, магадгүй тэнгэр элч нар, бидний хөтөч тэдэнд хариулж, эсвэл бидэнд юу хэрэгтэйг хараад тусалдаг байх. Олон удаа та энэ бяцхан, зөн совингийн мэдрэмжийг мэдэрнэ, та үүнийг зөн совин гэж боддог. Харин би үүнийг нөгөө ертөнцөөс бидний амьдралд туслахаар өгч буй жижиг түлхэлт, жаахан чиглүүлэлт гэж үнэхээр боддог. Бид болж буй зүйлийг үргэлж анзаарч, ойлгоод байхгүй ч тэнд биднийг хайрлаж, буцаж ирэхийг минь хүлээж буй хүмүүс гарцаагүй байдаг. (T&H – Хойд нас)