ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 3-р сарын 1

Их Британи улс 2022 оноос хойших хамгийн том хориг арга хэмжээний багцаа танилцуулж, Украин (Урейн) руу бүрэн хэмжээгээр довтолсноос хойш дөрвөн жилийн дараа Оросын газрын тосны орлогыг танаж, дайны чадавхыг нь сулруулах зорилгоор бараг 300 шинэ арга хэмжээ авлаа. (Gov.uk)

Их Британи улс Украин (Урейн)-д үзүүлэх цэргийн, хүмүүнлэгийн болон эрчим хүчний дэмжлэгээ өргөжүүлж, шинэ санхүүжилт, украин (урейн)-ы эмч нарт эмнэл зүйн зөвлөгөө, нисдэг тэрэгний нисэгч бэлтгэх хөтөлбөрүүдийг нэмжээ. Удирдагчид Украин (Урейн)-ы хамгаалалт нь Их Британи болон Европын аюулгүй байдлын гол тулгуур гэдгийг онцолж, шударга бөгөөд тогтвортой энх тайван тогтох хүртэл тасралтгүй дэмжинэ гэж амлажээ. (Gov.uk)

Кыргызстаны засгийн газар ашиглагдаагүй 200,000 га газрыг цагаач ажилчдад газар тариалангийн зориулалтаар олгохоор бэлтгэж, үүнийг ажлын байр бий болгох төдийгүй эзэнгүй орхигдсон тариалангийн газрыг сэргээх арга хэмжээ гэж тайлбарлаж байна. (24.kg)

Холбооны Мөрдөх Товчоо [ХМТ]-ны ахлах албан тушаалтан Скотт Шелбл хуучин залилангийн газруудад очиж, Камбож, Ау Лак (Вьетнам), Тайландын хууль сахиулагчидтай уулзан, эдгээр сүлжээ нь америкчуудыг өдөр бүр онилж буйг анхааруулсны дараа АНУ Зүүн Өмнөд Азид аж үйлдвэрийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулдаг онлайн залилангийн төвүүдийн эсрэг тэмцлийг удирдахад бэлэн гэдгээ мэдэгдлээ. (Дан Три)

Ау Лак (Вьетнам)-д гарсан шинэ төрлийн залилан нь хүмүүсийн банкны аппликейшнийг зориуд түгжиж, улмаар хуурамч хуурамч банкны лавлах утас руу залгуулан, залилангийн холбоосоор мэдээллээ оруулахад хүргэж байна. [Ау Лак (Вьетнам)-ын] Кханьхоа аймгийн цагдаа нар энэ арга хурдан тархаж, банкны системийн хамгаалалтын функцүүд болон хохирогчийн сандралд тулгуурлан залилдаг болохыг анхаарууллаа. (CafeF)

Их Британийн засгийн газар сүүлийн зургаан сарын хугацаанд Лондон хотын төвийн өндөр өртөгтэй гурван оффисыг хааж, ажилтнуудыг төрийн одоо байгаа барилгуудад шилжүүлснээр 17 сая гаруй фунт.Стерлинг хэмнэжээ. Энэ нь Лондон хотын төлөвлөгөөний хүрээнд түрээсийн зардлыг бууруулж, улсын өмч хөрөнгийг илүү үр ашигтай ашиглах зорилготой уялдуулсан ажлын үр дүн юм. (Gov.uk)

Их Британи руу визгүй 85 улсаас зорчих жуулчид 2-р сарын 25-наас эхлэн 16 фунт.Стерлингийн Электрон аяллын зөвшөөрөл авах ёстой болжээ. Их Британи улс зорчигчдыг онгоцонд суухаас нь өмнө шалгах, Брекситийн дараах хилийн хяналтыг шинэчлэх зорилготой шинэ урьдчилсан аюулгүй байдлын шалгалтын системээ хэрэгжүүлж эхэллээ. (Страйтс Таймс)

2026 оны Цагаан сарын амралтын дараа Ау Лак (Вьетнам)-ын Улсын Халуун орны өвчлөлийн эмнэлэгт архинаас шалтгаалсан элэгний үрэвсэл (гепатит) буюу архи хэтрүүлэн хэрэглэснээс болж элэг хавагнаж, гэмтдэг ноцтой эмгэгээр хэвтэн эмчлүүлэх тохиолдол огцом нэмэгджээ. Олон өвчтөн хүнд байдалтай ирж, зарим нь амьсгалын аппарат шаарддаг, эсвэл ухаан самуурах, таталт өгөх, комд орох зэрэг шинж илэрдэг бөгөөд ихэвчлэн баярын үеэр архи их хэрэглэснээр өмнө нь байсан элэгний сорвижилтыг дордуулснаас болдог байна. (Бао Лао Дон)

Харвардын Их Сургуулийн шинэ судалгаагаар АНУ-ын цөмийн цахилгаан станцын ойролцоох тойргуудад хавдрын шалтгаант нас баралтын түвшин өндөр байгааг илрүүлжээ. Судлаачид 18 жилийн хугацаанд 115,000 “илүүдэл” нас баралт тооцоолжээ. Гэвч дүгнэлт нь хамаарал байгааг харуулж буй бөгөөд шууд шалтгааныг одоогоор нотлоогүйг онцолсон байна (СкайТех Дэйли)

Фижид ДОХ-ын (Дархлалын олдмол хомсдолын) халдварын тархалт дэлхийд хамгийн хурдацтай өсөж буй тахлуудын нэг болж, 2023-2024 оны хооронд тохиолдол гурав дахин нэмэгджээ. Метамфетамины өргөн хэрэглээ, тариурын зүүг хамт хэрэглэх, эхээс хүүхдэд дамжих нь хямралыг улам өдөөж байгаа бөгөөд соёлын шившиглэл, мэдээлэл дутмаг байдал нь эмчилгээ авахад саад болж байна. (ВнЭкспресс)

Эмч нар ясны шөл хэрэглэх нь бөөрний үйл ажиллагаанд ихээхэн хор учруулдаг гэж анхааруулжээ. [Тайвань (Формоса)-ийн] доктор Хүн Юнь-сян ясыг удаан хугацаанд чанахад кали, фосфор, хүнд металлууд их хэмжээгээр ялгарч, биеийн байгалийн “шүүлтүүр”-үүдэд асар их ачаалал өгдөг гэж мэдэгджээ. 65 настай нэг өвчтөн өтгөрүүлсэн ясны шөлийг ердөө хоёр долоо хоног хэрэглэсний дараа бөөрний дутагдлын төгсгөлийн шатанд оржээ. Бөөрний эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд мэргэжилтнүүд түргэн болдог ногооны шөлийг түлхүү хэрэглэхийг зөвлөж байна. (ВнЭкспресс)

Далайн урт хугацааны дулаарал жил бүр дэлхийн хэмжээнд загасны биомассыг 19.8% хүртэл бууруулж байгааг 1993-2021 онд Газар дундын тэнгис, Хойд Атлант, Номхон далайн зүүн хойд хэсгийн усыг хамарсан судалгаагаар тогтоожээ. (EurekAlert)

Шинэ тайланд дурдсанаар, хүчтэй ган, мөргөлдөөн, тусламжийн хасалт зэргээс шалтгаалан Сомалийн 6.5 сая хүн 3-р сарын эцэс гэхэд хямралын түвшний өлсгөлөнд өртөх эрсдэлтэй болж, 2026 онд тав хүртэлх насны 1.84 сая хүүхэд хоол тэжээлийн хурц дутагдалтай тулгарна гэжээ. (AP Ньюс)

Удаан хөдөлж буй цаг уурын системээс шалтгаалан хүчтэй аадар бороо Австралийн эх газрын бүс нутгуудаар орж, гэнэтийн, ноцтой үерийн гамшиг үүсгэж байна. Энэхүү эрс тэс цаг агаар нь зорчих хөдөлгөөнд саад учруулж, хурдны замуудыг хааж, улс даяар хэдэн зуун яаралтай аврах ажиллагаа явуулахад хүргэлээ. (Уотчерс)

Малайзын зэрлэг байгаль хамгаалалтын албаныхан Сабах дахь нэг амралтын газарт нэгжлэг хийж, амьд хуяг гүрвэл-хүн болон жуулчдад зориулан чанаж болгож байсан хуягт гүрвэлийн махтай тогоонуудыг илрүүлсний дараа гурван хүнийг баривчилжээ. Энэ нь улсын хатуу хамгаалалттай амьтдын хуулийг зөрчсөнд тооцогдож, 250,000 ринггит хүртэлх торгууль (~64,000 ам.доллар) болон 1-5 жилийн хорих ял оноохоор болж байна. (Дан Три)

Аргентины Сан-Хуан муж зэрлэг амьтны хууль бус наймаатай тэмцэх хүчтэй амлалтаа дахин нотолж, 2025 оны амжилтуудаа амжилтаа улам хөгжүүлж, тухайлбал сүлжээг устгах, хууль бусаар эзэмших, барих, худалдаалахтай, голчлон Их кискади-ард-зэрэг шувуудтай холбоотой 161 зөрчлийн тайлан гаргаж, мөн олон арван зэрлэг амьтан-хувь хүмүүсийг аварсан байна. (Нотишиас Амбьенталес)

Канадын хамгийн ховор хөхтөн болох Ванкуверын арлын тарвага-хүн 2003 онд 30 хүрэхгүй тоотой байсан бол 2025 оны сүүл гэхэд байгальд 427 болон өсөж, үүн дээр үржлийн төвүүдэд ойролцоогоор 120 байгаа нь тус улсын хамгийн амжилттай төрөл зүйлийг сэргээх ажлын нэг болжээ. (Дисковер Уайлдлайф)

Хятадын судлаачид ховор өвчнийг оношлох, бүрэн хянаж болох тайлбар бүхий дэлхийн анхны ХОУ [хиймэл оюуны ухаан]-ы систем DeepRare-ийг боловсруулжээ. Ердийн “хар хайрцаг” мэт тунгалаг бус загварууд шиг ажилладаг, хэрхэн хүрснээ тайлбарлалгүй гаргадаг ХОУ-ы загвараас ялгаатай нь DeepRare нь эмчийн алхам алхмаар сэтгэх үйл явцыг дуурайн, дүгнэлт бүрийн нотлох баримтын тодорхой, ил тод гинжин тайлбар өгдөг. Энэхүү нээлт нь генетикийн шинжилгээний тоног төхөөрөмжгүй нөхцөлд ч өндөр оношлох нарийвчлал гаргах боломж олгож, ялангуяа анхан шатны болон хөдөө орон нутгийн эмнэлгүүдэд ихээхэн үнэ цэнтэй болж байна. (Сити Ньюс Сервис)

Аргентины Үйлдвэрийн технологийн үндэсний хүрээлэн арьсан эдлэл, гутлын салбарт зориулсан сайн дурын веган баталгаажуулалтыг нэвтрүүллээ. Хөтөлбөр нь лабораторийн шинжилгээ, аудит ашиглан амьтны гаралгүй материал хэрэглэсэн эсэх болон амьтан-хүн дээр туршилт хийгээгүйг баталгаажуулж, дэлхийн веган зах зээл дэх салбарын өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүллээ. (Вежкономист)

АНУ-ын нэгэн санал асуулгаар насанд хүрэгчдийн бараг тал хувь нь боловсруулсан амьтан-хүний мах бүдүүн гэдэсний хорт хавдар үүсгэдгийг мэддэггүйг тогтоожээ. Санал асуулгад оролцогчдын гуравны хоёр нь ийм бүтээгдэхүүн дээр хорт хавдрын эрсдэлийн анхааруулах шошго тавихыг дэмжиж, эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүд эслэгээр баялаг, веган хооллолтыг сурталчилж байна. (Хариуцлагатай анагаах ухааны эмч нарын хороо)

Сингапурын Үндэсний Их Сургуулийн судлаачид комбү (идэж болдог далайн замаг)-ийн шим тэжээл, амтыг нэмэгдүүлэхийн тулд хамтран исгэх аргыг ашиглажээ. Уг нээлт нь GABA [гамма- аминобутирийн хүчил] хэмээх саатуулагч нейро-дамжуулагчийн түвшнийг өсгөж, жимсний мэт өнгө амтыг нэмснээр дэвшилтэт функциональ далайн замгийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэх боломжийг нээж байна. (Нью Фүүд Магазин)

[АНУ-ын] Мичиган нуурын хажуугаар явж байсан хүмүүс салхинд нэг тэргэнцэр туугдан хөлдүү ус руу орсны дараа нуураас нярайг аварчээ. Хошин жүжигчин Лио Кандифф болон нисэх компанийн нисгэгч Луис Капост ус руу үсрэн орж, хүүхдийг хөвүүлэн барихын тулд амь насаа эрсдэлд оруулсан байна. Бүгд эмнэлэгт хүргэгдсэн ч тэдний биеийн байдал сайн байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Туркийн хөл бөмбөгийн Истанбул Юрдум клубийн ахлагч Гани Катан тоглолтын үеэр бөмбөгт оногдсон цахлай-хүнд CPR [зүрх-уушгины сэхээн амьдруулах ажиллагаа] хийж ухаан оруулжээ. Түүний баг дараа нь аваргын төлөөх тоглолтод хожигдсон ч Катан цомоос илүү шувуу-хүний амийг нэн тэргүүнд тавьсныхаа төлөө дэлхий даяар сайшаал хүртжээ. (Znews)

[АНУ-ын] Нью-Йорк мужийн Бабилонд цас хүчтэй цасан шуурганаар цас цэвэрлэх машины жолооч хурдны зам даган гүйж явсан хоёр нохой-хүнийг аварчээ. Бусдын тусламжтайгаар замын хөдөлгөөнийг хааж, амьтан найзуудаа аюулгүй болгосны дараа амьтан-хүний асрамжийн газар микрочипийн мэдээллээр нь асран хамгаалагчидтай нь аюулгүйгээр эргэн уулзуулжээ. (ABC11)

Өнөөдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Нэг талд, нэг чиглэлд бүү зууралд. Энгийн байдлын орон зайн төв хэсэг рүү хар.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш, Гэгээн Марва Лотсава (цагаан хоолтон) (LaoTzu.xyz)

Майк Олсений клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Америкийн пастор, жүжигчин асан Майк Олсен уушги шилжүүлэн суулгах хагалгааны үеэр хэрхэн нас барж, Диваажинд очсон тухайгаа хуваалцаж байна.

Майк АНУ-ын Кентакки мужийн Луисвилл рүү нүүхээсээ өмнө Амиш, Меннонит нийгмийн бүлгийн дунд шашны бүлгийн тэргүүн хийж байжээ. Тэнд очоод удалгүй түүнд хүчтэй харшил үүсэж, жил бүр гуурсан хоолойн үрэвсэл болж хүндрэх болов. 2012 онд мөсөн шуурганы дараа уушгины хатгалгаа туссанаар биеийн байдал нь маш хурдан дорджээ. Уушгины эмч түүнийг завсрын эдийн уушгины өвчтэй гэж оношилж, 2015 оны 1-р сард биопсийн дараа Майк маш хүнд мэдээ сонссон байна.

Тэр намайг суулгаад “Майк, чамд идиопатик уушгины фиброз гэж нэрлэдэг өвчин байна.” гэж хэлсэн. Тэгээд тэр “Том үг гэдгийг мэдэж байна. ‘Идиопатик’ гэдэг нь шалтгаан нь тодорхойгүй гэсэн үг. ‘Уушгины’ гэдэг нь уушги, ‘фиброз’гэдэг нь сорвижилт.” гэсэн. Тэгээд би “Тэгвэл үүнд бид юу хийж болох вэ?” гэж асуулаа. Би зүгээр л эм уугаад л болох байх гэж бодсон л доо. Гэтэл тэр “Үгүй, энэ бол эдгэршгүй, төгсгөлийн шатны өвчин.” гэсэн. “Чамд хоёр жил орчим л үлдсэн.” Эмч Майкт аж амьдралаа зохицуулахыг зөвлөсөн байна. Эмчлэх арга байсангүй. Майк өвчний явцыг удаашруулдаг ч бүрэн зогсоодоггүй эмчилгээг эхлүүлжээ. Гашуудан гутрахын оронд Майк өөрчлөлт хийхээр шийдсэн байна.

Би хотын даргатай уулзаад “Идиопатик уушгины фиброзын талаар олон нийтийн ойлголтыг нэмэгдүүлмээр байна.” гэсэн. Тэгээд 9-р сарыг Уушгины фиброзын талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх сар болгож зарласан. Би Конгрессын гишүүнтэй уулзсан. Би улс төрийн хоёр талтай аль алинтай нь уулзсан. Тэд намайг сонсож л байвал надад хамаагүй байлаа. Тиймээс би нэг конгрессын гишүүнтэй уулзаад, дараа нь сенатор (Бүгд Найрамдах намын) Ранд Пол, сенатор (Бүгд Найрамдах намын) Митч Макконнеллтэй уулзсан.

Майк бүр тухайн үеийн дэд ерөнхийлөгч, (Бүгд Найрамдах нам)-ын Пенстэй уулзаж, жүжигчин Деннис Куэйдтай тайзан дээр дуулжээ. Түүний замналын тухай орон нутгийн мэдээний баримтат кино Эмми шагнал хүртсэн нь Майк Нью-Йоркт жүжигчний карьераа орхиод номлолын ажилд орсноос 35 жилийн дараах үйл явдал байв.

Майк шилжүүлэн суулгах жагсаалтад орсон ч бие нь улам дордохын зэрэгцээ хүлээлт бараг таван жил үргэлжилжээ. Нэг өдөр Майкийн эхнэрийн төлөө залбирч байсан нэг эмэгтэй түүн дээр ирж залбирахаар болов. Тэрээр “Танай гэр рүү ирэх замдаа тэнгэрээс нэг хос уушги бууж ирээд, таны цээжинд суулгаж байхыг харлаа.” гэж хэлж гэнэ. Тэрээр “Та намайг танихгүй. Намайг солиотой, этгээд хүн гэж бодож ч магадгүй.” Гэхдээ л “Наашаа ирэх замдаа залбирах үедээ би тэгж харсан.” гэв.

Майк тэр үзэгдлийг түр хойш тавьсан ч Бурхны зааврыг үргэлжлүүлэн чагнасаар байлаа. Удалгүй уран бүтээлийн жижиг байшиндаа ажиллаж байхдаа Бурхны дуу хоолойг тод сонсжээ. Би Эзэний дуу хоолойг сонссон. “Тэр юмнуудаа хураах хэрэгтэй. Чамд цаг байхгүй.” гэв. Би “Эзэн минь, үүнийг үнэхээр дуусгах ёстой байна. Гэхдээ Та хураа гэж байгаа бол би хураая.” гэсэн. Тэгээд би бүгдийг нь хурааж эхлээд, жижиг байшингаас гарч байлаа. Би арын хаалгаа харж байв. Гэтэл эхнэр маань “Ороод ир. Хурдлаарай.” гэлээ. Би гэр рүү орж ирээд түүний чичирч байгааг анзаарсан. Тэрээр “Шилжүүлэн суулгах төвийн эмч, чиний уушгины мэс засалч байна. Чамд тохирох нэг хос уушги олдсон гэнэ.” гэж хэлсэн.

Шилжүүлэн суулгах мэс засал нь түүний амийг аврах ёстой байв. Гэвч Майкийн хэлснээр тэр нас барж, дараа нь болсон зүйл түүний төсөөлж байснаас огт өөр байжээ. Би өөрийнхөө биеийг тааз руу хөвөн дээшилж, дараа нь солонгорсон эргэлдэх гэрлүүд гарч байгааг мэдэрсэн. Тэд бол сахиусан тэнгэрүүд байлаа. Учир нь тэд “Майк гэртээ ирж байна.” гэж дуулж байсныг би сонссон. Тэд аялгуу мэт нэг дуу дуулж байлаа. Би өмнө нь хэзээ ч ийм зүйл сонсож байгаагүй. Тэд намайг гэртээ ирж байгаад маш их баярлаж буй мэт санагдсан. Майк Олсений клиник үхэлд орсон явдлын тухай 2 хэсгээс бүрдэх цувралын 2-р хэсгийг маргааш бидэнтэй хамт үзээрэй. (Жон Бёрктэй “Диваажинг төсөөл” подкаст)