ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 4 дүгээр сарын 21

4-р сарын 15-нд [Германы] Берлин хотод зохион байгуулагдсан Суданы асуудлаарх олон улсын гуравдугаар бага хурлын үеэр Европын Холбоо [ЕХ] болон түүний гишүүн орнууд Суданд улам даамжирч буй хүмүүнлэгийн хямралыг даван туулахад зориулж 812.14 сая евро олгохоо амлажээ. Үүнд Судан доторх тусламж болон хөрш орнууд дахь дүрвэгсдэд зориулсан Европын Хорооны 360.8 сая евро багтсан байна. Өлсгөлөн гүнзгийрч, 33 сая гаруй хүнд тусламж шаардлагатай болсон байна. (Европын Комисс)

АНУ-ын NYPD [Нью-Йорк хотын цагдаагийн газар] 2026 оны эхний улиралд жижиглэн худалдааны хулгайн хэрэг 2025 оны мөн үеэс 20%-иар буурсан гэж мэдэгдлээ. Энэ нь дэлгүүрээс давтан хулгай хийдэг этгээдүүдэд хатуу арга хэмжээ авсан, мөн 2024 онд баталсан, олон удаагийн хулгайг нэгтгэн илүү хүнд зүйл ангиар яллах боломж олгодог мужийн хуультай холбоотой гэж үзэж байна. (Нью-Йорк Пост)

IPC [Хүнсний аюулгүй байдлын үе шатны нэгдсэн ангилал]-ын шинэ үнэлгээнд Хаити улсад бараг 6 сая хүн хүнсний ноцтой аюулгүй байдалтай тулгарч байгааг анхаарууллаа. Бүлэг хулгайн хүчирхийлэл, нүүлгэн шилжүүлэлт, эдийн засгийн цочрол, түлшний өндөр үнэ нь тус улсын хүмүүнлэгийн хямралыг улам гүнзгийрүүлж, 1.8 сая хүн хойшлуулшгүй нөхцөлд байна. (Ройтерс)

Хэт боловсруулсан хүнс нь гуяны булчинд өөх хуримтлуулах замаар өвдөгний үений гэмтлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. [АНУ-ын] Сан-Франциско дахь Калифорнийн Их Сургуулийн судалгаагаар ийм төрлийн хүнсийг ихээр хэрэглэх нь булчингийн чанар муудахтай холбоотой байжээ. Энэ тос нь өвдөгний тулгуурыг сулруулж, ачаалал, үрэвсэл, үе мөчний элэгдлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Эрдэмтэд үений урт хугацааны эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд үүний хэрэглээг багасгахыг уриалж байна. (Фокс Ньюс)

Өдрийн цагаар 60 минутаас илүү дуг хийх нь зүрх судасны өвчин, чихрийн шижин, таргалалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлж, эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй байна. Мэргэжилтнүүд өдрийн цагаар удаан унтах нь бодисын солилцоо, биеийн хоногийн хэмнэлийг алдагдуулж, “нойрны сулбагар байдал”, сульдах мэдрэмж төрүүлдэг. Эмч нар шөнийн нойронд нөлөөлөхгүйгээр үр ашгийг нь нэмэгдүүлэхийн тулд өдрийн унталтыг 20–30 минутаар хязгаарлаж, эрч хүчээ сэлбэн, үдээс хойших бүтээмжээ хадгалахыг зөвлөж байна. (ВнЭкспресс)

АНУ даяар улаанбурхан өвчин хурдацтай тархаж байгаа бөгөөд Калифорни мужид сүүлийн долоон жилийн хамгийн хүнд дэгдэлт бүртгэгдсэн бол Юта, Мичиган, Техас болон бусад мужууд шинэ халдваруудыг баталгаажуулжээ. Улсын хэмжээнд уг өвчний тохиолдлын тоо 1,700-г давж, 2000 онд вирус тогтмол тархахаа больсон тул устгасан гэж үзэж байсан статуст нь аюул учруулж байна (Дэйли Мэйлl)

Циклоноос үүдэлтэй аадар борооны улмаас Папуа Шинэ Гвинейн алслагдсан нэгэн тосгонд үхэл дагуулсан хөрсний гулгалт үүсэж, 10 хүн амиа алджээ. Үер, ноцтой эвдэрсэн замууд нь ихээхэн сүйдсэн, хүрэхэд бэрх газар нутагт яаралтай аврах ажиллагааг мэдэгдэхүйц саатуулж байна. (Уотчерс)

Хүчтэй аянга цахилгаантай борооны үеэр Тунисын хоёр, Алжирын нэг хотод 3 сантиметр хүртэл хэмжээтэй мөндөр орж, газрыг цас шиг бүрхжээ. Цаг уурчид дэлхий даяар цаг агаарын эрс тэс үзэгдэл эрчимжиж байгааг анхааруулж, Италийн төв хэсэгт аадар бороо, АНУ-ын зүүн хойд нутгийн зарим хэсэгт аянга цахилгаантай шуурга болж байгааг онцоллоо. (Гардиан)

Дэлхий 2027 онд уур амьсгалын чухал хязгаарыг давах төлөвтэй байна. Дэлхийн дулаарал хүчтэй Эль Ниньотой давхацсанаар гаригийн эрчим хүчний тэнцвэргүй байдал онцгой түвшинд хүрээд байгааг Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага, Дэлхийн цаг уурын байгууллагаас анхаарууллаа. (Соха)

[АНУ-ын] Аляскийн мужийн цагдаа нар Виллоугаас хойд зүгт орших Касвелл Лейкс дэх нохой үржүүлгийн газарт чарганы 25 нохой-ард үхсэн байсны дараа амьтанд харгис хэрцгий хандсан гэх хэргээр мөрдөн шалгах ажиллагаа эхлүүлжээ. Орон нутгийн чаргачид олон сарын турш анхааруулсан ч анхааруулсан ч Матануска-Суситна бүсийн амьтан-хүний хамгааллын алба үл хайхран, хайхрамжгүй хандсан т тухай удаа дараагийн мэдээлэлд арга хэмжээ аваагүй гэж мэдэгджээ. (Анкорэйж Дэйли Ньюс)

ИБУИНВУ-ын байгалийг дахин сэргээх томоохон төслийн хүрээнд [ИБУИНВУ-ын Шотландын] Оркни орчмын түүхэн усан доорх хаднуудыг сэргээхээр Хойд тэнгист 15 сая гаруй залуу хясааг тавихаар болжээ. Судлаачдын хэлснээр хясааны сэргээгдсэн орчин нь экосистемийн өргөн хүрээний сэргээлтийг эхлүүлж, тогтворжсоны дараа их хэмжээний нүүрстөрөгч шингээх боломжтой юм. (Гардиан)

Дэлхийн EV [цахилгаан автомашин]-ы батарей болон эрчим хүч хадгалах зах зээлийн 37%-ийг хянадаг, Хятадын батерей үйлдвэрлэгч CATL [Контемпорари Амперекс Технологи ХХК] нь далайн зайгаар ажилладаг системийг өргөжүүлэхэд “бүх хүчээ дайчилна” гэж мэдэгдлээ. Үүний хүрээнд далайн тээврийн салбар хүнд түлшнээс ялгарах утаа багатай хувилбар эрж буй энэ үед өндөр чадалтай, эргийн ойролцоох усан онгоцны батарей хөгжүүлэхээр тэнгисийн салбараа хоёр дахин томруулж, батарей солих загвар, гибрид шийдлүүддээ тулгуурлахаар болжээ. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Испанийн Коста Бланка дахь жижиг Педрегер хотын захиргаа 2025 онд 427 тонн гаруй био хаягдал цуглуулснаар органик хаягдал цуглуулалтыг зохицуулдаг бүсийн олон нийтийн консорциум болох Consorci Mare-аас олгосон хамгийн өндөр гүйцэтгэлийн урамшууллыг хүртжээ. Өрхийн ангилан ялгах загвар нь илүү цэвэр органик материал бүрдүүлж, боловсруулалтын зардлыг бууруулан, чанартай бордоогоор орон нутгийн хөдөө аж ахуйг дэмждэг эргэлтэт эдийн засгийн шууд эргэлтэд нийлүүлснээрээ томоохон гишүүн хотуудаас илүү үзүүлэлттэй гарчээ. (ЕвроУикли Ньюс)

Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын уур амьсгалын хэлэлцээр гацаанд орсонд сэтгэл дундуур байгаа Колумб улс томоохон бохирдуулагчдын эсэргүүцлээс үүдсэн мухардлыг эвдэж, чулуужсан түлшнээс шилжих дэлхий дахины шилжилтийг түргэтгэх зорилгоор Нидерланд улс болон дэмжигч 50 гаруй орны хамт 4-р сарын 28–29-нд [Колумбийн] Санта Мартад болох бага хурлаар шинэ “сайн дураар нэгдсэн эвсэл”-ийг байгуулахаар болжээ. (Гардиан)

Дэлхийн замгийн тосны зах зээл эрчимтэй өсөж, 2036 он гэхэд 3.76 тэрбум ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна. Тогтвортой, веган омега-3-ын эрэлт нэмэгдэж байгаа нь хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний шинэчлэлийг хурдасгаж, загасны тосыг орлох эх үүсвэр болж байна. (Морнингстар)

АНУ-ын амьтан-хүн хамгаалах Farm Sanctuary байгууллага 40 жилийн ойгоо тохиолдуулан 4-р сарын 17-нд анхны Дархан цаазат газрын өдрийг зохион байгуулжээ. Дэлхий даяарх 160 гаруй амьтан-хүн хамгаалах газар нэгдэн, энэрэл, эрхэм чанар, илүү нинжин дэлхийг тэмдэглэн, сурталчилсан байна. (ВежНьюс)

Тарвасын үрээр хийсэн панир [Өмнөд Азийн бяслаг] нь веган сүүн бүтээгдэхүүний орлуулагч болж гарч ирлээ. Үйлдвэрлэгчид үрийг дэвтээж, нунтаглан, харшил өдөөдөггүй, шим тэжээлээр баялаг дөрвөлжин бяслаг болгон боловсруулдаг. Энэхүү шинэлэг веган сонголт нь Өмнөд Азийн уламжлалт гал тогоонд шар буурцаггүй, зүрхэнд тустай орлуулагчийг санал болгож байна. (Телеграф Индия)

“Free the Bears” олон улсын ашгийн бус байгууллага Лаост Facebook-ээр хууль бусаар худалдаалах гэж байсан Азийн хар баавгайн хоёр бамбаруушийг аварчээ. Одоо [Лаосын] Луан Прабангийн зэрлэг амьтны дархан цаазат газарт аюулгүй байгаа бамбаруушуудад яаралтай тусламж үзүүлж байгаа ба эрх баригчид цахимаар хууль бус наймаа хийсэн этгээдийг баривчилсан байна. (A-Z Анималс)

Ау Лак (Вьетнам)-ын Лаокай аймгийн оршин суугчид орон сууцны бүсэд орж ирсэн ховордсон улаан нүүрт сармагчин-хүнийг аюулгүй барьж, ойн хамгаалагчдад хүлээлгэн өгчээ. Хоанг Льений Зэрлэг амьтан хамгаалах төвийн мэргэжилтнүүд одоо түүнийг байгальд буцаан тавихаас өмнө асран халамжилж байна. (Чан Чай Вьет)

Их Британийн төмөр замын ажилтнууд 4-р сарын 16-нд Виндзорын ойролцоо галт тэргэнд мөргүүлэн шархадсан хун-хүнийг аварчээ. Хун хамгаалах газарт уг шувуу найзыг далавч, хөлийн гэмтлийг нь эмчлэх мэргэжлийн эмчилгээ хийж байна. (BBC)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Төгсгөл нь Диваажинд хүрэхгүй л бол дэлхий дээр юуг ч бүү эхлүүл. Диваажинд хүргэхгүй замаар бүү явагтун.” – Эрхэм хүндэт Гэгээрсэн Их Багш Гэгээн Шарбель Махлуф (веган) (Catholic Ace)

Өмнө нь Жеффри Олсений клиник үхлийн тохиолдлын 4-ийн 1, 2-р хэсгүүдэд Америкийн зохиолч, илтгэгч Жеффри үхлийн аюултай авто ослоор эхнэр Тамара, нялх хүү Гриффинээ хэрхэн алдсан, машины сэгэнд хавчуулагдан хэвтэж байх үед хэрхэн Гэрэл түүн дээр ирсэн, нас барсан эхнэр нь хэрхэн түүнийг буцаж явахыг ятгасан, мөн дараа нь өөрийнхөө бяцарсан биетэй нүүр тулж, түүндээ буцан орсон, Тамара гэмтлийн өрөөнд байсныг баталсан баталгаа хүлээн авсан тухайгаа хуваалцсан билээ.

Эмнэлэгт зургаан сар хэвтэн эмчлүүлсний төгсгөл үеэр, хүчтэй мансууруулах өвчин намдаагчаас гарсан Жеффри гүн нойронд автжээ. Хачирхалтай нь би өөрийгөө унтаж байгааг мэдэж байсан. Яг л миний ухамсар, “Өө, хөөх. Чи үнэхээр тайван унтаж байна.” гэж хэлж байгаа мэт байсан. Тэгж байх үед өнөөх Гэрэл дахин ирсэн, ослын газар үзэгдсэн яг тэр Гэрэл байв. Тэр Гэрэл ирээд намайг хүрээлж, тайвшруулж байгаа мэт санагдсан. Надад эмнэлгийн орноос дээш хөөрч байгаа юм шиг санагдав. Гэхдээ энэ удаа Гэрэл алга болсон. Тэр сарнин замхарч, би үнэхээр үзэсгэлэнтэй, гайхамшигт нэгэн газарт байсан. Хүмүүс үүнийг Диваажин, сүнсний ертөнц, нөгөө ертөнц гэх мэтээр нэрлэдэг шүү дээ. Миний мэдэрсэн зүйлд хамгийн хамгийн ойр үг бол, “Би гэртээ байсан” гэсэн үг юм. Би яг л гэртээ байгаа мэт санагдсан. Өө, би гэртээ байна даа гэсэн шиг л. Маш танил мэдрэмжтэй байсан. Маш уриалгахан байсан. Мөн би бүрэн бүтэн байсан. Би хоёр хөлтэй байсан. Би хоёр тавхайтай байсан. Би асар их баярласан. Тэгээд би гүйж эхэлсэн, яг л би мэдэрч байсан, үнэхээр бодит биеийн мэдрэмж шиг байсан. Би гүйж, хөлийн минь ул доорх газрын энергийг мэдэрч байсан. Би гуя, шилбэ, хөлийн хуруун дахь ухаалаг байдлыг мэдэрч байсан, энэ нь үнэхээр гайхамшигтай биеийн мэдрэмж байлаа.

Дараа нь Жеффри хонгилоор хүүхдийн ор руу татагдан очиход, дотор нь ослоор нас барсан 14 сартай хүү Гриффин нь байжээ. Би тэр хүүхдийн орыг хараад, түүн рүү яаран очиж, дотогш нь хартал миний жаахан хүү байлаа. Тэр гэртээ харих замд арын толинд харахад байсан шигээ тун тайван унтаж байв. Тэгээд бүх зүйл эргэн санагдсан, түүний сормуус ямар урт байсныг би анзаарсан, тэр чигтээ хайр дүүрэн байсан тул түүнийг тэврэн авсан. Би түүнийг өргөсөн, тэр нь бас бодит биеийн мэдрэмжтэй байсан. Унтаж буй хүүхдийг өргөхөд дулаан, биеийн жин нь байдаг шүү дээ. Би жаахан хүүгээ тэвэрч байлаа. Тэгээд би “Энэ үнэн байж таарахгүй.” гэж бодон уйлж эхэлсэн. Гэхдээ энэ үнэхээр бодит байсан. Би түүний хавирганы тор тэлж байгааг мэдэрч байсан. Би түүний биеийн дулааныг мэдэрч байсан. Бүр тонгойж үснийх нь үнэрийг хүртэл үнэрлэсэн. Тэгээд би “Яг мөн байна” гэж бодсон.

Түүнийг тэвэрч, сэтгэл хөдөлж байх үед ард минь нэгэн оршихуй улам бүр ойртон ирж байгааг би мэдэрсэн. Би жаахан хүүгээ тэврээд зүгээр л гайхан байлаа. Тэр зүгээр байна. Тэр зүгээр байна. Яаж ийм байж болох вэ? Тэр оршихуй улам ойртсоор яг ард минь ирэн зогссон. Тэгтэл гэмшил аймшигтайгаар дотроос оргилж эхэлсэн. Миний жаахан хүү энд байгаа нь би машинаа осолдуулсантай холбоотой гэж би бодож байлаа. Би унтчихсан, эсвэл огцом мурийсан, эсвэл жолоогоо хэтрүүлэн залснаас болж түүний амь нас богиноссон. Тэр оршихуй яг ард минь байхад би жаахан хүүгээ тэврэн уйлж, асар их харамсал, гэмшил дотроос минь оргилж, бүр “Намайг уучилж болох болов уу” гэж бодсон. Тэр бодол төрмөгц яг л Тэнгэрлэг гарууд намайг болон миний жаахан хүүг тэврэн авсан мэт болсон. Тэгээд таг нь нээгдсэн. Өөрөөр хэлбэл оройгоор минь дамжин, бүх оршихуйгаар минь нэвт урсах мэт асгарсан их урсгал мэдрэгдсэн. Эхний дамжсан мэдээ нь, “Уучлах зүйл огт байхгүй. Бүх зүйл Тэнгэрлэг дэг жаягаар өрнөдөг” гэсэн үг байв.

Үүний дараа Жеффригийн төсөөлж байснаас тэс өөр амьдралын тойм эхэлсэн — энэ нь шүүлт биш, харин сургамж байлаа. Би амьдралаа харж эхэлсэн. Хүмүүс амьдрал чинь нүдний өмнүүр жирэлзсэн гэдэг. Тэр жирэлзээгүй. Би амьдралаа харж байсан. Тодорхой мөчүүд, миний амьдрал дахь хүмүүс, ах нар, гэр бүл, миний сайнаар хандсан хүмүүс, сайнаар хандаагүй хүмүүс. Тэгээд би үүнийг маш их шүүн тунгааж байлаа. Гэвч энэ Тэнгэрлэг Бүтээгчийн тэвэрт байхад надаас асуусан цорын ганц зүйл нь, “Чи юу сурсан бэ? Чи юу сурсан бэ?” гэсэн асуулт байсан. Тиймээс би тэр нөхцөлүүдийг харж, эхэндээ тэднийг шүүмжлэн боддог байсан ч дараа нь тийм ээ, би үүнээс үүнийг сурсан, түүнээс түүнийг сурсан гэж, амьдрал дахь эдгээр зүйлсийн өгөөжийг, эсвэл сэтгэлийн тэлэлтийг олж харж байсан. Би бүр, за, энэ бол буруу байсан гэж бодож явсан зүйлсийг ч харсан. Би үүнийг буруу гэдгийг мэдэж байсан, тэгсэн атлаа хийсэн. Намайг тэвэрч байсан тэр үзэсгэлэнт оршихуй, “Энэ бол чиний шүүлт, биднийх биш. Бид чамд хайртай. Чи тэвэрч буй тэр жаахан хүүтэй адилхан эрхэм, төгс, хайрлагдсан нэгэн” гэж дамжуулсан. Тэгээд би энд хүүгээ тэвэрч байлаа. Би хүүхдээ тэвэрч байгаа болохоор энэ мэдрэмж улам хүчтэй болсон. Би өөрийн Бурхан гэж нэрлэдэг оршихуйн тэвэрт байсан. Тэгээд надад, “Тийм ээ, чи бидний хувьд тийм эрхэм, тийм танигдсан, тийм хайрлагдсан” гэж хэлсэн. Би “бид” гэж хэлж байгаа нь тэнд тэнгэрэлчүүдийн, тэнгэрлэг чанарын, эр, эм шинжийн олон чуулган байгаа мэт санагдсантай холбоотой. Бүх Орчлон ертөнц миний энэ өчүүхэн амьдралыг харахаар цугласан мэт надад санагдсан. Гэсэн ч би үүнийг энэ бүх Хайрын дунд тэс өөрөөр харж байлаа.

4-р хэсэгт Жеффрид сонголт өгөгдөнө: уур хилэндээ үлдэх үү, гэмшилдээ үлдэх үү, эсвэл хүүгээ Бурханы гарт буцаан даатгах хэмжээнд итгэх үү. Надад жаахан хүүгээ буцаан өгч болно, түүнийг даатган өгч, итгэхийг сонгож болно гэж хэлсэн… Жеффри Олсений үхэлтэй нүүр тулсан туршлагын 4 хэсгийн 4-р хэсгийг маргааш бидэнтэй хамт үзээрэй. (Гэрлээс цаадахуй (NDE)))