ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 3-р сарын 6

Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Ли Жэ Мён Хойд Солонгостой хэлэлцээрээ дахин эхлүүлэхийг уриалж, Өмнөд Солонгос улс Хойд Солонгосын тогтолцоог хүндэтгэдэг бөгөөд шингээн нэгтгэх замаар нэгдэхийг зорихгүй гэдгийг онцолжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Амьтан-хүмүүсийн эрхийг хамгаалагчид [Италийн] Миланы Загварын долоо хоногоор амьтан-хүний үслэг эдлэлийг бүрэн хориглох бодлого хэрэгжүүлэхийг шаардан, олон удаагийн жагсаал зохион байгуулж, арга хэмжээний зохицуулагч Италийн Үндэсний Загварын Танхим (CNMI)-аас амьтан-хүний арьс үс ашигласаар буй брэндүүдийг оролцуулахгүй байхыг уриаллаа. (Франц 24)

АНУ-ын Эрчим хүчний яам дараагийн үеийн газрын гүний дулааны талбайн туршилт, хайгуулын өрөмдлөгийг дэмжихэд 171.5 сая ам.долларын шинэ санхүүжилт олгохоо мэдэгдэж, дотоодын хямд, найдвартай газрын гүний дулааны эрчим хүчийг өргөжүүлэх, мөн Ерөнхийлөгч Трампын эрчим хүчний хөтөлбөрийн хүрээнд инновацыг хурдасгах зорилт тавьжээ. (АНУ-ын Эрчим хүчний яам)

Их Британийн Биобанкны 220,000 гаруй насанд хүрэгчийг 12.6 жилийн турш дагаж судалсан томоохон судалгаагаар шөнийн ээлжид тогтмол ажилладаг хүмүүст зүрхний титэм судасны өвчин [CHD]-өөр өвчлөх эрсдэл өдрийн цагийн ажилтнуудаас 10%-иар өндөр байсан ч хүнсний эслэгийг илүү хэрэглэдэг хүмүүст энэ илүүдэл эрсдэл мэдэгдэхүйц буурч, загварчлалаар өдөрт ойролцоогоор 19 грамм хэрэглэвэл эрсдэл нь өдрийн ажилчдын түвшинд ойртож болохыг харуулжээ. Амьтан-хүмүүсийн махнаас татгалзах нь CHD-ийн эрсдэлийг ерөнхийд нь бууруулахтай холбоотой байсан ч ээлжийн хуваарьтай харилцан нөлөөлөл ажиглагдаагүй байна. (Медикал Диалоги)

Хэрэглэгчдийн судалгаа болон шинжээчдийн анхааруулгаар агаараар шарагчийн халаагч элементийг цэвэрлэхгүй бол бактери, хөгц, тос хуримтлагдаж, эрүүл мэндийн болон галын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг гэж онцолжээ. (ВнЭкспресс)

АСЕАН [Зүүн Өмнөд Азийн бүс нутгийн хамтын ажиллагааны нийгэмлэг] силикон нэгдлүүд болох Циклотетрасилоксан, Октахметилциклотетрасилоксаныг хориглосон бодисын жагсаалтад нэмж, дотоод шүүрэл алдагдуулах болон байгаль орчны эрсдэлийн улмаас компаниудад түгээлтийг зогсоож, нөлөөлсөн бүтээгдэхүүнийг устгахыг шаардсаны дагуу Ау Лак (Вьетнам)-ын Эрүүл мэндийн яам 291 нэр төрлийн гоо сайхны бүтээгдэхүүнийг улс даяар татан авах шийдвэр гаргажээ. (ВнЭкспресс)

Төрөл бүрийн дасгал сургуулилт нь хүч чадал, тэнцвэрийг дэмжиж, архаг өвчнөөс үр дүнтэй сэргийлдэг. Дасгалаа төрөлжүүлэх нь насыг үр дүнтэй уртасгаж, нийт нас баралтыг 19%-иар бууруулдаг гэж [АНУ-ын] Харвардын Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн судалгаагаар тогтоожээ. Мэргэжилтнүүд давтагдсан нэгэн хэвийн хөтөлбөрийн оронд алхалт, жингийн дасгал, иогийг хослуулж, цогц дасан зохицлыг дэмжихийг зөвлөж байна. Өндөр ачааллын үед эрүүл мэндийн ашиг тус нэг түвшиндээ тогтдог тул хүч, тэнцвэрийг хөгжүүлэхэд төрөлжилт онцгой чухал болж, энэ нь архаг өвчнөөс сэргийлж, урт хугацаанд биеийн тэсвэрлэх чадварыг дэмждэг. (Тань Ньень)

Уруулын булан хагарах, хэл толийж хавдах, буйлнаас цус гарах, ам дахин дахин шархлах, хорсож шатах мэдрэмж зэрэг амны хөндийн нийтлэг асуудал нь амин чухал шим тэжээлийн дутагдлыг илтгэдэг. Мэргэжилтнүүд эдгээр шинж тэмдгийг төмөр, цайр, С, В аминдэмийн түвшин бага байгаатай холбон тайлбарладаг. Эмч нар ногоон навчит хүнс, жимс, бүхэл үр тариа түлхүү агуулсан тэнцвэртэй хооллолт баримтлахын зэрэгцээ тогтмол үзлэгт хамрагдаж, эдгээр эрдэс бодисын дутагдлыг эрт илрүүлэн, биеийн ерөнхий эрүүл мэндээ хадгалахыг зөвлөж байна. (ВнЭкспресс)

Тайвань (Формоса)-ийн коллежийн нэг оюутан дөрвөн өдөр тасралтгүй компьютерын тоглоом тоглосны улмаас тархины судас нь хагарч нас баржээ. Энэхүү нойрны хэт дутагдал, стресс нь үхэлд хүргэсэн тархины цус харвалт үүсгэсэн байна. Мэргэжилтнүүд удаан суух, ядарч туйлдах нь цусны даралтыг огцом нэмэгдүүлдэг гэж анхааруулж, тогтмол хөдөлж, амрахыг уриалжээ. (ВнЭкспресс)

Африкийн хурдацтай тэлж буй хотууд уур амьсгалаас үүдэлтэй эрүүл мэндийн ноцтой хямралтай нүүр тулж байна. Температур өсөж, хур тунадас тогтворгүй болон, дэд бүтэц муу байгаа нь уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас шумуулын үржих улиралд уртассантай холбоотойгоор хумхаа, денге, чикунгунья зэрэг өвчний дэгдэлтийг болон мөн үерийн улмаас суулгалт, холер зэрэг өвчин тархах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. (Нигерийн Гардиан)

[Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улсын] Конгогийн сав газрын нуурууд олон мянган жилийн турш хадгалагдсан нүүрстөрөгчийг агаар мандалд ялгаруулж байна. Уур амьсгалаас үүдсэн ган гачиг нь нууруудын эргэн тойрон дахь эртний хүлэрт намгийг хатаж ширгээж, нүүрстөрөгчийн давхар ислийг асар их хэмжээгээр ялгаруулан, дэлхийн уур амьсгалын тогтвортой байдалд заналхийлж байна. Эрдэмтэд нүүрстөрөгч хүлэрт намгаас нуурууд руу хэрхэн шилжиж буйг тодорхойлж чадаагүй байна. (DD Ньюс)

Ау Лак (Вьетнам)-ын хойд хэсэгт ер бусын дулаан өвөл болж, агаарын хэм 37.8°C буюу түүхэн дээд хэмжээнд хүрч халжээ. Ус, цаг уурын урьдчилсан мэдээний үндэсний төв 2026 оны улирлын эхээр энэ хэт халалтыг бүртгэснээ баталжээ. (ВьетнамПлас)

[Их Британийн] Дарлингтонд амьдардаг 11 настай Лотти охин зэрлэг амьтан олонтой тал, ой мод, голын орчныг олон мянган том, шинэ байшингаар солих Скернингхэмийн Цэцэрлэгт Тосгон төлөвлөгөөг зогсоох аяны хүрээнд 2,500 хүний гарын үсэгтэй өргөдлөө хотын зөвлөлийн танхимын хуралд өргөн барьжээ. (Нортийст Байлайнес)

Хууль тогтоогчид, шүүгчид, уур амьсгалын төлөө тэмцэгчдээс бүрдэх олон улсын эвсэл Маршаллын арлууд дахь олон арван жилийн өмнөх цөмийн бохирдол далайн түвшин нэмэгдэхийн хэрээр улам эмзэг болж буйг анхааруулж, Хүйтэн дайны үеийн цөмийн хаягдлыг таглан дарсан хуучирсан бетон бүрхүүл болох Рунитын бөмбөгөр байгууламж эвдрэх аюул нь тус арлуудын удаан үргэлжилсэн цөмийн үлдэгдэл хэрхэн Номхон далай даяарх байгаль орчин, эрх зүйн хямрал болон хувирч буйг харуулж байна гэж мэдэгджээ. (ЭнвайроНьюс Нигери)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] На Траны Их Сургууль Байгаль орчин ба сэргээгдэх эрчим хүчний олон улсын 12-р бага хурал (ICERE 2026), Материалын инженерчлэл ба функциональ материалын олон улсын бага хурал (ICMFM 2026) гэсэн хосолмол шинжлэх ухааны хоёр арга хэмжээг зохион байгуулсан бөгөөд энэ нь дэлхийн өнцөг булан бүрийн 80 гаруй эрдэмтнийг нэгтгэн, усны менежмент, бохирдлын хяналт, сэргээгдэх эрчим хүч, дэвшилтэт материал, уур амьсгалд дасан зохицох технологийн шинэ судалгааг хуваалцуулсан байна. (Бао Хань Хоа)

Сингапур улс ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-ы “аваргууд хөтөлбөрийг эхлүүлж, сонгогдсон компаниудад үйл ажиллагааныхаа бүхий л түвшинд ХОУ нэвтрүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэхийн зэрэгцээ салбар тус бүрийн ХОУ-ы эрхэм зорилгуудыг боловсруулах, мөн улсын ХОУ-ы хөгжлийг хурдасгах “Kampong AI” нэртэй амьдрах-ажиллах шинэ төвийг байгуулахаар болжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Хоол үйлчилгээний менежментийн Sodexo компани болон захиалагч Nuffield Health байгууллага Их Британи даяар 35 байгууламжид эмнэлгийн хоолны хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг 22%-иар бууруулжээ. Уг санаачилга нь веган сонголтыг 41% хүртэл нэмэгдүүлж, үлдсэн хэсгийг 18%-ийн амьтан-хүний махан хоол, 41%-ийн цагаан хоол санал болгох замаар амьтан-хүний махны хэрэглээг эрс бууруулсан ч өвчтөнүүдийн сэтгэл ханамж өндөр хэвээр байжээ. (Фүүдсервис Екуитмент Журнал)

Их Британийн мэргэжилтнүүд веган хоол нь шилдэг тамирчдын гүйцэтгэлийг үр дүнтэй ##дэмждэгийг баталлаа. Хоол зүйчид ургамлын уураг, омега-3 тосны хүчлийн зөв төлөвлөж хэрэглэх нь хүч, тэсвэрийн зорилтыг амжилттай хангана гэж онцолж байна. (Састэйн Хельт)

Зүүн Өмнөд Ази 40 жилийн хамгийн хүнд ган гачигтай тулгарч буй энэ үед Сингапур улс ногоон шош, шар буурцаг, уураг ихтэй будаа бүхий “Стратегийн уургийн нөөц”-ийг идэвхжүүлж, бүгдийг газар доорх агуулахад хадгалж байна. Энэхүү веган нөөц нь 5.9 сая хүний хүнсийг баталгаажуулж байна. (ВежАут)

Лабрадор–бладхаундын эрлийз үүлдрийн нохой-хүн Скаут [АНУ-ын] Миннесота мужийн алга болсон тэжээвэр амьтан-хүмүүсийн мөрийг дагах анхны албан ёсны үнэрч нохой-хүн болжээ. Тэрээр “Ретриверс” сайн дурын бүлэгт нэгдсэнээр 13 хүртэл хоногийн өмнөх үнэрийн мөрийг дагаж, хайгуулын ажиллагааг шинэчилж, төөрсөн амьтан нөхдийг гэр бүлтэй нь дахин уулзуулж байна. (Гүүд Гүүд Гүүд)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Ханой хотын амралтын газарт доктор Динь Куинь Хуон живж байсан хүүхдийг зүрх-уушгины сэхээн амьдруулалт [CPR] хийж аварчээ. C-A-B [Шахалт-Амьсгалын зам- Амьсгал] протоколын дагуу, тухайн амралтын газарт амарч байсан эмч хариу үзүүлэхгүй болсон хүүхдийг хоёр минутын дотор ухаан оруулж, яаралтай тусламжийн цогц сургалтын үр нөлөөг харуулжээ. (Соха)

Âу Лак (Вьетнам)-ын Донгха хотод амьдардаг 29 настай оршин суугч хотын гудамжаар тэнэж явсан ховор хуягт гүрвэл-хүнийг аварчээ. Тэр 2.5 кг жинтэй амьтан найзыг цагдаад хүлээлгэн өгч, цагдаа нар түүнийг хууль эрх зүйн хамгаалалт, байгаль хамгааллын зорилгоор ойн хамгаалагчдад шилжүүлжээ. (Бао Сүк хое ва Дой сон)

Өнөөдрийн саруул ухааны эшлэл: “Суут ухаан гэдэг бол эр зоригийн галд ассан авьяас билэг юм.” –Америкийн зохиолч, дипломатч, Пресвитериан шашны санваартан Хүндэт Хенри ван Дайк Жр. (BrainyQuote)

Өмнө нь, Эрика Тэйтийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Эрика 60 тохой [18 метр] өндөр хадан цохионоос унаж, хүнд шархадсан байдалтай ганцаараа долоон цаг хэвтсэн ба аврагчид голын нөгөө талаар хайж байх үед тэрээр биеэсээ салан гарч буй мэт болсон тухай өгүүлсэн. Тэрхүү төлөвт тэр амьдралаа бүрэн тодорхойгоор харжээ. Амьдралаа ийнхүү эргэн харсан нь түүнд өөрчлөгдөх, засаж залруулах, энд биелүүлэхээр ирсэн гэж мэдэрсэн эрхэм зорилготойгоо нийцүүлэн амьдрах гүн гүнзгий хүслийг төрүүлжээ.

Тэгээд хүмүүс Бурхан, Ухамсар, Эх сурвалж гэж нэрлэдэг цагаан Гэрлийн ойлголтыг надад ирсэн. Мэдээлэл яг л эсүүд рүү минь татагдан орж буй мэт санагдсан. Тэнд би бидний төрөлх нэгдмэл чанар, үнэндээ бид бүгд нэг л зүйл болох тухай ихийг ойлгосон. Дэлхий гэж нэрлэдэг энэ хэмжээст тусгаарлагдсан мэт төөрөгдөл байдаг ч үнэндээ энэ бүхэн өөр өөр давтамжаар чичирхийлж буй энерги л бөгөөд бидний мэдрэхүй түүнийг хүлээн авч, матери, орон зай, цаг хугацааг бодит мэтээр мэдэрдэг ч эцсийн дүндээ энэ нь үнэн биш. Бид үнэндээ бүгд нэг юм.

Нэгдмэл байдлыг таньсан тэр агшин түүний зүрхэнд асар хүчтэй тэсрэлтийг бий болгожээ. Бид бүгд нэг оршихуй гэдгийг ойлгосон атлаа бид яагаад хэзээ нэгэн цагт хор хүргэх ёстой гэж? Хэрэв хүн бүр бид өөрсдөө юм бол яагаад өөр нэг оршихуйг өвтгөх ёстой гэж? Тиймээс энэ нь маш том ухаарал байсан. Мөн эцсийн дүндээ бид энд нэг л тэр зүйл гэдгээ, бид үүнд энэ тусдаа харагдах өөрсдийн доторх төрөлх нэгдмэл чанараа гүн гүнзгий санаж, танин мэдэрсэн мэдрэмжээрээ хэрхэн амьдарч болохыг мөн энэ нь хайр, ухамсраар дамждаг болохыг санах гэж ирдэг.

Эрика болон Гэрэл хамтран түүнийг биед нь буцах шийдвэр гаргажээ. Дараа нь би гүнзгий амьсгаа аваад нүдээ нээж, дээш модод руу харснаа санадаг. Тэнд нэг гал сөнөөгч байсан. Тэр тухайн үед ээлжгүй байсан ч утасны дуудлагыг сонсох үед түүнд нэг зөн совингийн мэдрэмж төрсөн байна. Тэр намайг хаана байгааг мэдээд, явганаар өгсөж ирсэн. Нүдээ нээж, тэр амьсгааг авах тэрхүү мөчид би түүний жижигхэн толгой хадны ирмэг дээр цухуйхыг харсан бөгөөд тэр доош хашхираад, миний амийг аварсан. Эрикаг цэргийн завиар аварч, нэг сар эмнэлэгт хэвтүүлж, дараа нь нэг сар нөхөн сэргээх физик эмчилгээнд хамруулжээ. Тэр зургаан сарын турш хэвтрийн дэглэмтэй, тэргэнцэртэй байв.

Би энэ ариуссан сүнстэй болсон, яг миний сүнс, оюун санаа, ухамсар минь маш ихээр ариуссан мэт байсан. Харин одоо би нэлээд шархадсан бие, би үзлийн системдээ буцаж орж байлаа. Тиймээс тэр хоёрын хооронд эвлэрэл маягийн зүйл хэрэгтэй болсон. Тэрхүү 8 сарын турш маш их ганцаардаж, дотогш төвлөрч байсан нь эдгэрэл, сэрэх үйл явцыг давахад минь тусалсан. Энэ явдал Эрикагийн амьдрал, зорилгыг бүрэн өөрчилжээ.

Үнэнийг хэлэхэд, бодит байдлын сүнслэг хэмжээсийг сэрж мэдэрснээс хойш би хэзээ ч өмнөх шигээ байгаагүй. Мөн үүнээс болоод би үнэхээр эрхэм зорилгодоо, амьдралын утга учиртаа хөтлөгдсөн хүн болсон. Учир нь би хүмүүст үүнийг санахад нь туслахыг үнэхээр хүссэн. Учир нь бид бүгд энэ гарагт яг л ой санамжаа алдсан мэт ирдэг, энэ нь тоглоомын нэг хэсэг юм. Энэ бол тоглоомын зайлшгүй нэг хэсэг л гэсэн үг. Гэхдээ сэрэх, бид энд үнэндээ яагаад ирснээ, бид үнэндээ юу болохоо санах нь түүнээс хойш миний цорын ганц анхаарал хандуулах зүйл болсон. Өөрөө үргэлжлүүлэн санаж, улам гүнзгий дурсамж руу сэрж, бодит байдал гэж юу болохыг илүү гүн таних, мөн хамтын ухамсарт ч үүнийг адил хийхэд нь туслах явдал билээ. (КҮТ-ын аялал)