ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 3-р сарын 7

2026 оны 3-р сарын 2-ноос эхлэн Их Британид дүрвэгчийн хамгаалалт нь одоо түр хугацааны шинжтэй болж, насанд хүрсэн бүх орогнол хүсэгчдийн статусыг 30 сар тутам хянах бөгөөд өмнөх бараг автоматаар байнгын оршин суух эрх олгодог таван жилийн чиглэлийг халж, тогтолцоог тухайн улсын нөхцөл байдал аюулгүй гэж үзсэн тохиолдолд хүмүүсийг эх оронд нь буцаадаг загварт шилжүүлэхээр болжээ. (Gov.uk)

2025 онд [Японы] Токио хотын цагдаад алга болсны дараа нь олсон бэлэн мөнгө 4.5 тэрбум иен [ойролцоогоор АНУ-ын 28.6 сая ам.доллар] хүрч дээд амжилт тогтоожээ. Энэ нь Японы иргэдийн үнэнч зан тун өндөр байдгийг онцлон харуулж байна. Тохиолдлын ихэнх нь нийтийн байгууламжаас үүдэлтэй бөгөөд олон тэрбум иенийг эздэд нь амжилттай буцаажээ. (Кёдо Ньюс)

Өмнөд Солонгос улс 2026 оны хичээлийн жилд 1-р ангид хүүхэд элсээгүй 210 бага сургуультайгаар эхлүүлж, зарим хөдөөгийн сургуулиуд нэгхэн хүүхдэд зориулан нээлтийн ёслол хийх болсон нь тус улсын удаан үргэлжилсэн туйлын бага төрөлт улс даяар анги танхимыг хоосроход хүргэснийг харуулж байна. (Түөй Трэ)

Их Британийн засгийн газар Английн боломж тааруу бүсүүдийн нийтийн номын сангуудад “Үндэсний унших жил 2026”-г дэмжихэд нь туслах зорилтот санхүүжилтэд 150,000 хүртэлх фунт.Стерлинг олгож, орон нутгийн уншлагын төслүүдийг идэвхжүүлэх шинэ мөнгөн шагналуудтай хослуулан, боломж тэлэх болон иргэдийн боловсролд хүрэхэд номын сангийн үүргийг бэхжүүлж байна. (Gov.uk)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Хо Ши Мин хотод олон жил үйл ажиллагаа явуулсан бань ми [аулак (вьетнам) хачиртай талх]-гийн дэлгүүрийн 22 үйлчлүүлэгч түүний нэрийн хуудас болсон шарсан гахайн махтай хачиртай талх орсон хоол идсэний дараа халуурах, хэвлий базлах, бөөлжих, суулгах шинж илрэн эмнэлэгт хэвтсэний дараа тус дэлгүүр хүнсний хордлогын сэжигтэй тохиолдол гэж үзэн, эрүүл ахуйн шалгалтыг эхэлж, Ау Лак (Вьетнам)-ын гудамжны хоолны хурдан өрнөлтэй салбар дахь бохирдлын эрсдэлийн талаарх түгшүүрийг дахин төрүүлжээ. (Зин Ньюс)

Амьсгалыг цэвэршүүлж, амны хөндийн эрүүл мэндийг дэмжихийн тулд бүлээн давстай усаар зайлаарай. Давстай ус нь амны хөндийн хортой нянг бууруулж, үрэвссэн буйлны өвдөлтийг намдаан, амнаас үнэр гарах, буйл цочрох шалтгаан болдог өнгөр тогтцыг багасгахад тусалдаг. Энэ нь шүдний эмчилгээний дараах эдгэрэлтийг дэмжиж, хоолойн өвдөлт, амны шарх зэрэг амны хөндийн жижиг зовуурийг намдаахад тустай. Шүдний мэргэжилтнүүдийн хэлснээр, давстай усаар зайлах нь тогтмол шүдээ угаах, утсаар цэвэрлэх дадлыг дэмжих энгийн, өртөг багатай арга бөгөөд шүдийг илүү цэвэр, амьсгалыг илүү таатай болгодог. (Лао Дон)

Эрдэмтэд B7 амин дэмийг хорт хавдраас амьд мэнд гарах бодисын солилцооны “зөвшөөрөл” гэж тодорхойлжээ. Хавдрууд энэ амин дэмийг ашиглан глутаминд донтох хамаарлыг тойрч гардаг тул B7 амин дэм нь түрэмгий хавдрын өсөлтийг зогсоохын тулд эмч нарын онилж болох чухал эмзэг цэг болж байна. (СкайТех Дэйли)

Өглөөний хурдан дасгалууд нь 55 наснаас хойш үе мөчний хөшингийг намдаадаг. 55-аас дээш насны хүмүүс цусны эргэлт буурах, үеийн шингэн багасах, шөнө хөдөлгөөнгүй байх зэрэг шалтгаанаар ихэвчлэн үе мөч хөшин сэрдэг бөгөөд энэ нь хурц өвчин байх албагүй. 5–8 минутын зөөлөн хөдөлгөөн үеийн шингэнийг сэргээж, уян хатан чанарыг сайжруулан, өвдөлтийг аюулгүйгээр бууруулна. Үе “хүйтэн” мэдрэгдэж байх үед хүчтэй сунгалтаас зайлсхий. Гэртээ хэрэгсэлгүйгээр дараах дөрвөн дасгалыг хийгээрэй:

+ Шагайн савлалтыг тал бүрд 10–15 давтана. + Сандал дээр сууж өвдгөө тэнийлгэх дасгалыг хөл тус бүрд 8–12 давтаж, 1–2 секунд барина. + Зогсоогоор мөрөө эргүүлж, гараа дээш сунгах дасгалыг чиглэл бүрд 8–10 давтана. + Зогсоогоор ташаа тойруулах дасгалыг тал бүр 6–10 удаа хийнэ.

Хөшингө 60 минутаас дээш үргэлжилж, хавдах, халуу оргих, улайх эсвэл өвдөлт нэмэгдэх шинж илэрвэл эмнэлэгт хандаарай. (Бао Сүк хое ва Дой сон)

Ау Лак (Вьетнам)-ын Меконг мөрний бэлчир дагуу давсны агууламж ихсэж, энэ 3-р сард 60 км дотогш түрэх аюул нүүрлэж байна. Өндөр түрлэг усалгааны системд аюул учруулж болзошгүй тул албаныхан тариаланчдад цэнгэг ус нөөцлөхийг уриалж байна. (ВьетнамПлас)

Өнгөрсөн ойн түймрүүдийг судалсан судалгаагаар Шведийн органик хөрсөнд удаан дүрэлзсэн түймэр асах үед хиймэл дагуулын ажиглалтаар өмнө нь анзаарагдаагүй эртний нүүрстөрөгч асар ихээр ялгарсныг тогтоожээ. Эрдэмтэд хойд бүсийн уур амьсгал дулаарах тусам хүлэрт намгархаг газар болон зузаан органик хөрсний давхарга гүн шатах нь дэлхийн дулаарлыг түргэсгэх эрсдэлтэйг анхааруулж байна. (Earth.com)

[Австрийн] Венийн Их Сургуулийн шинэ судалгаагаар хүлэмжийн хийг бууруулах нь дэлхийн хамгийн хямд даатгалын бодлого гэдгийг тогтоожээ. Уур амьсгалын арга хэмжээнд одоо хөрөнгө оруулах нь ирээдүйд илүү өндөр өртөгтэй гамшиг, дэд бүтцийн эвдрэлээс эдийн засгийг хамгаална. (Евроньюс)

Чех–Герман–Австрийн хил дээрх Шумава ууланд зэрлэг адуу-хүмүүст зориулсан шинэ нөөц газар байгуулж, [Чехийн] Мыловицегийн байгалийн нөөцөт газраас сүргийг авчран тавьж, байгалийн бэлчээрлэлтээр газрын тогтцыг удирдаж, биологийн олон янз байдлыг сэргээхэд дэмжлэг үзүүлж байна. (ЭнвайроНьюс Нигери)

2023 онд Гана улсад агаарын бохирдлоос шалтгаалсан нас баралт 32,000-аас давсан бөгөөд үүнд тархины цус харвалт, уушгины хорт хавдар, амьсгалын доод замын халдвар, нярайн нас баралтын гуравны нэг нь багтаж байна. 2025 оны Дэлхийн агаарын төлөв байдлын тайлангаас үзэхэд гэр ахуйн болон орчны бохирдол нь бохирдолтой холбоотой нас баралтын түвшин дэлхийд хамгийн өндөр орнуудын нэг болоход нөлөөлжээ. (МайЖойОнлайн)

АНУ-ын Үндэсний хөл бөмбөгийн лиг [NFL] [Калифорниа мужийн Санта Клара хотын] Леви’с Стадионд “цэвэр тэг ялгаруулалттай” Супербоул зохион байгуулж, нарны эрчим хүч, биодизель генератор, их хэмжээний дахин боловсруулалт, материалын бүтээлч хандивыг хослуулан, олон зуун тонн хог хаягдлыг сэргээн ашиглаж, хашааны төмөр тор, хивс зэрэг зүйлсийг олон нийтийн хэрэглээнд дахин зориулан, үлдсэн ялгарлыг нөхөн тооцоолж, дэлхийн хамгийн том спортын арга хэмжээнүүдийн нэгийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөг доод түвшинд барьжээ. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Шинэ өндөр нягтралтай урсгалын загвараар тооцоолсноор [Германы] Мюнхенд хотын модод зуны оргил өдрүүдэд хангалттай хэмжээний нүүрсхүчлийн хий [CO2]-г шингээн, хотын замын хөдөлгөөний ялгарлыг бүрэн нөхөж, заримдаа бүр давуулан саармагжуулдаг бөгөөд модод нь хотын нүүрстөрөгчийн томоохон шингээгч болдог бол өвстэй талбай нь CO2-г шингээхээсээ илүү ялгаруулж, нийт ургамалжилт жил бүрийн ялгарлын 2% орчмыг нөхөж байна. (Мираж Ньюс)

Италийн ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүний зах зээл 11%-иар өсөж, амьтан-хүний махгүй хувилбарууд хэрэглэгчдийн 45%-д хүрчээ. Эрүүл мэнд, хоолны олон янз байдалд хөтлөгдөн, веган бургер, ургамлын сүүний борлуулалт огцом өссөн байна. (Грийн Күин)

Цэвэр агч модны сироп нь бараг үргэлж веган байдаг ба зөвхөн модны буцалгасан шүүс агуулдаг. Ихэнх үйлдвэрлэгчид өөх тос зэрэг амьтны гаралтай хөөс дарагч хэрэглэдэггүй ч зарим нь ясны нүүрс ашигладаг. Хэрэглэгчид “100% цэвэр” гэсэн шошготойг сонгож, зөгийн бал, сүүний гаралтай амт оруулагчтай холимгоос зайлсхийх хэрэгтэй. (PETA)

Ау Лак (Вьетнам)-ын хөтлөгч Дай Нгиа Далатын минималист амралтын газар болох “Мок Хуон Вьен”-ээ танилцууллаа. Цагаан хоолтон, Буддын шашинтан тэрээр олон жилийн ургамалд суурилсан амьдралын хэв маяг, буяны үйлсээ дэмжихээр органик цэцэрлэг тарьж арчилдаг. (НГЕ АН 24Х)

Rescue Kritters холбоо, North Sky Raptor дархан цаазат газар, мөн малын эмч нар 1-р сард цагдаагийн ажилтан Тая Кэтервүүдийн олсон далавч нь гэмтсэн зүүн нутгийн хяхтнаа шар шувуу-иргэнийг амжилттай эмчлэн сэргээжээ. Мэс засал хийлгэсний дараа шувуу найз [АНУ-ын] Мичиганы тэнгэрт буцан нислээ. (Млайв)

[АНУ-ын Жоржиа мужийн] ЛаГрэнж гал сөнөөгчид байрны галаас таван муур-иргэнийг аварчээ. Муур-иргэд утаанд хордсон ч яаралтай мал эмнэлгийн тусламж авч, асран хамгаалагчтайгаа эргэн уулзсан байна. Галын шалтгаан одоогоор тогтоогдоогүй байна (Лагрэнж Дэйли Ньюс)

[Канадын] Оттава хотын гал сөнөөгчид Ридо голын мөсөнд цөмөрсөн нэг эрэгтэй, нэг нохой-иргэнийг аварлаа. Тэр эрхэм нохой найз нь живж байгааг хараад аврахаар оролдсон ч өөрөө мөн гол руу унажээ. Олсоор холбосон систем ашиглан багийнхан тэр хоёрыг хэдхэн минутын дотор татан гаргасан байна. Хэн нь ч эмнэлэгт хэвтэх шаардлагагүй байсан ч эрх баригчид тогтворгүй мөсөн дээр гарахгүй байхыг анхаарууллаа. (Миксвэйл)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Хүмүүс рүү хайраар харах үедээ та өөрөө өөрчлөгдөж, хүч чадлаар өсдөг. Үүнийг хий, мөн биелнэ гэдэгт итгэ.” – Их Цагаан Ахан дүүсийн Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш, Мастер Мориа (цагаан хоолтон) (Morya.org)

Би гарагуудыг харж байсан. Би хотуудыг харж байсан. Би танихгүй, хачин хүмүүсийг харж байсан. Яг л дүрс бичлэгийг түргэвчилж үзэж байгаа мэт байсан. Ер нь бүх зүйл нүдний өмнүүр жирэлзэн өнгөрч байлаа. Киран Мэйсийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт британи зураач, сүнсний дамжуулагч Киран Мэйс 5 настайдаа хэрхэн нас барж, биеэсээ салан, эмнэлгийн хонгилоор явж, сансрын мэдлэгийг өөрт нь буулган өгсөн, эртний оршихуйтай учран, хожим нь биегүйгээр явж байсан гэж ярьсан эмнэлгийн тасгийг баталгаажуулж, мөн олон жилийн дараа тухайн явдалд харсан нэгэн газрын дүр зурагтай яг таарсан бодит газрын байршлыг олж мэдсэнээ хуваалцжээ.

Киран Оксфордод амьдардаг хэвийн, аз жаргалтай хүүхэд байлаа. Тэр өдрүүдээ найз нөхөд, гэр бүлийнхэнтэйгээ тоглон, харьцангуй санаа зовних юмгүй хүүхэд насны өдөр хоногуудыг өнгөрөөж байв. Нэг өдөр тэр ээжтэйгээ эмээгийндээ очихоор явжээ. Тэд явган хүний гарцаар гарч эхлэв. Бүх машин зогссон байсан ба Киран замын голд явж байхад нь ер бусын зүйл тохиолджээ.

Би баруун чихнийхээ ойролцоо нэг хоолойг сонссон. Тэр хоолой: “Чи энд байх ёсгүй” гэж хэлсэн. Тэгээд тэр мөчид бүх зүйл харанхуй болсон. Би хязгааргүй хоосон орон зай, хязгааргүй харанхуйд байснаа санаж байна. Юу болж байгааг тухайн үедээ асуугаагүй. Учир нь энэ бүхэн маш хурдан болсон. Би өөрийгөө эцэс төгсгөлгүй, хоосон өрөөнд байгаагаа мэдэрсэн. Тэгээд хормын дараа би үнэхээр тэсвэрлэшгүй өвдөлт мэдэрсэн. Тэр машин шууд дайран орж ирээд, урдаас минь мөргөсөн. Би үнэндээ замын нөгөө талд хэвтэж байсан. Бие минь аймшигтай гэмтсэн. Намайг хүмүүс тойрон хүрээлж, түргэн тусламж дуудах болон хэргийн газраас зугтах гэж байсан хүнийг барих гэж нэлээд сандарцгаасан.

Кираныг тэсэшгүй өвдсөн байдалтай эмнэлэгт яаралтай хүргэв. Тэр хөлөө хөдөлгөж чадсангүй, хөл нь бүхэлдээ хугарсан байжээ. Гэмтлийг тогтоон барьж, биеийн байдлыг нь тогтворжуулахын тулд түүнийг томоохон хагалгаанд оруулжээ. Энэ тохиолдлын үеэр би өөрийгөө нэг хонгилд байгааг мэдэрсэн. Өмнө нь би асар их өвдөж байснаа санаж байна. Би хөлөө хөдөлгөж чадахгүй байсан. Тэд бүрэн хугарсан байсан. Гэтэл би дахин зогсож байсан. Хонгилд зогсож байхдаа би будилж, ямар нэг зүйл буруу байгаа мэт санагдсан. Нэгдүгээрт, би дахин зогсож чаддаг болсон байсан. Гэхдээ бодит байдал өмнө нь мэддэг байсан шиг санагдаагүй. Мэддэг ертөнц шиг харагдаж байсан ч нэг л сонин санагдав. Өнгөнүүд нь миний мэддэг өнгө биш мэт байсан. Бүх зүйл хатуу мэт атлаа яг тийм биш. Яг л хатуу гэрэл шиг.

Киран өөрийгөө хүүхдийн тасагт байгааг мэдэв. Тэр хонгилоор явж байсан сувилагчдад гараа далласан ч тэд хариу өгсөнгүй. Тэр өрөөнөөс өрөө дамжин, орон дээр хэвтэх хүүхдүүд болон эмч нар руу далласан ч хэн ч түүнийг хараагүй аж. Тэр бүх зүйл хэт нарийн тод гэдгийг анзаарч, ханан дахь ан цав бүр, хаягдсан хогийн ширхэг бүр, хананд өлгөөтэй эмчийн халааднууд, төрөл бүрийн эмнэлгийн бүтээгдэхүүнийг хүртэл харж чаджээ. Тэр үл үзэгдэгч мэт санагджээ.

Эцэст нь би энэ хонгилын төгсгөлд хүрсэн. Би зүүн тийш, баруун тийш явж, эцэст нь нэг хоосон өрөөг олсон. Тэнд шилэн цонхтой энэ том хаалга байсан. Түүгээр харахад баруун талын хананд тааз хүрсэн том нүхнүүд үргэлжилж байв. Тэнд эдгээр нээлхий, хаалганууд, дотор нь янз бүрийн металл багаж хэрэгслүүд байсан. Зүүн талд нь шүүгээнүүд, мөн эмчийн халааднууд байсан ч энэ өрөөний нэг зүйл нь хачин мэдрэмж төрүүлж байлаа. Үүнийг хамгийн зөвөөр тайлбарлавал хязгааргүйтэй учирсан мэт байв. Би нүдээрээ харж чадахгүй нэг зүйл дотор нь байсан ч тэр нь тэнд үнэхээр байсан, асар уудам, маш сүрлэг байсан. Цаг хугацаа өөрөө өөртөө нугарч буй мэт, нэг төрлийн парадокс шиг.

Тэгээд би тэр өрөөнөөс холдох гэж оролдоход сорогдож байгаагаа мэдэрсэн, энэ нь хар нүх мэт, таталцал шилжсэн мэт байсан. Цаг хугацаа удааширч, эргэн тойрон дахь зүйлс доройтож буй мэт болсон. Киран тэр өрөөн доторх нэгэн оршихуйтай нэгдэх шиг болж, гэнэт орчлон ертөнцөөр шидэгдэн оржээ.

Яг л дүрс бичлэгийг түргэвчилж үзэж байгаа мэт байсан. Ер нь бүх зүйл нүдний өмнүүр жирэлзээд өнгөрч байсан. Би гаригуудыг харж байсан. Би хотуудыг харж байсан. Би танихгүй, хачин хүмүүсийг харж байсан. Би өөр өөр цаг хугацааг харсан. Тэгээд энэ тохиолдлын нэгэн үед би нисэж байгаагаа мэдэрсэн. Би тэнгэрээр нисэж, аажмаар энэ гарц дээр буусан.

Гарц дээр буухдаа доор минь уудам газар нутаг байгааг харсан. Тэр гарц нуурын дээр байсан. Тэр нуурыг тойроод галт тэрэгний зогсоол байсан. Нуураас галт тэрэгний зогсоол руу өгсөх шатнууд байгаа мэт, түүний дээгүүр гарсан өндөр гүүр хүртэл үргэлжилж байсан. Үнэхээр этгээд харагдаж байсан. Намайг буухад гүүрэн дээр хүмүүс байсан бөгөөд тэд яг л эргэж хараад үсэрчих шиг болсон. Намайг бараг л нэг хором харах шиг болсон. Тэгээд тэр мөчид би эмнэлэг рүү буцаан шидэгдэж, тэр оршихуйтай дахин уулзсан, цааш нь юу болсныг би мэдэхгүй. Үүнийг хамгийн сайнаар дүрсэлбэл буулгаж өгөх мэт байсан гэж бодож байна. Яг л маш их мэдээллийг надад хүчээр чихэж өгч байгаа мэт, харин тэр зүйл нь асар уудам, миний ойлголтоос хол давсан гэдгийг би ухаарсан.

Тэр оршихуй Кираны бяцхан оюун ухаанд багтахааргүй аргаар түүнтэй харилцжээ. Надад улам ихийг буулгаж өгөх тусам би энэ зүйлийг таньдаг гэдгээ улам ихээр мэдэрсэн. Энэ нь өмнө нь надтай уулзаж байсан. Яг л үргэлж тэнд байсан зүйл шиг, нэг төрлийн эртний бурхан мэт гэж хэлж болохоор байлаа. Надад өгсөн мэдлэг нь бүх зүйлтэй нэг болох энэ нэгдэл, Орчлонгийн энэ дотоод харилцан холбоо бөгөөд би “би” байхаа больж, үндсэндээ “бид” болсон. Энэ ойлголт жижиг хүүхдэд дэндүү их байсан. Тэр үед миний тархи бүрэн хөгжөөгүй байсан тул юу болж байгааг би бүрэн ойлгож чадахгүй байлаа. Энэ мөчөөс би айдаст автах байдалд орсон. Учир нь буулгах явц улам бүр хурдсаж, хурдсан хурдассаар байв. Тэр мөчид би шатаж байгаа мэт мэдрэмж төрсөн. Энэ бол бодит, туйлын айдас байсан.

Дарангуйлагдсан Киран ээжийгээ дуудаж орилсон бөгөөд гэр, аюулгүй байдлыг санагдуулах цорын ганц зүйл нь тэр байжээ. Тэр бие рүүгээ буцаан шидэгдэж, 2–3 хоногийн дараа аймшигтай өвдөн сэржээ. Хөлд нь чиг тавьж, нэг нь агаарт дүүжлэгдэн металл саваагаар тогтоогдсон байлаа.

Эхэндээ Киран энэ явдлыг гэмтлийн улмаас зүүдэлсэн төдий зүйл гэж боджээ. Гэвч хэдэн долоо хоногийн дараа бүхнийг эргэлзүүлэх нэг зүйл тохиожээ. Би түүнийг дагаад эхний хонгилоор явахад, зүүдэндээ харсан тэр хүүхэд энэ байна гэдгийг ойлгож эхэлсэн. Хаалганы амсарт дөхөхөд, өмнө нь харсан хүүхэдтэй яг таарч байсан. Яг адил гэмтэлтэй. Бүр яг адил хувцастай байсан. Маргааш Киран Мэйсийн клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 2-р хэсгээр бидэнтэй хамт байгаарай. (КҮТ-ын аялал)