ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 5-р сарын 24

[Испанийн] Алькаусины орон нутгийн эрх баригчид Эль Серро усан санд хүнд металлын бохирдол илэрсний дараа 1,000 орчим оршин суугчид крантны ус хэрэглэхийг хориглож, цистернээр яаралтай ус хүргэх, хүнстэй холбоотой бүх хэрэглээг хязгаарлах арга хэмжээ авлаа. Олон нийт илэрсэн металл нь тодорхойгүй байгаад бухимдаж байгаа бол техникчид буцалгах болон энгийн шүүлтүүр хүнд металлыг арилгаж чадахгүй тул шинэ шинжилгээний хариу гартал савласан ус хэрэглэхийг зөвлөж байна. (ЕвроУикли Ньюс)

Төсвийн хэмнэлтийн арга хэмжээ, амьжиргааны өртөг өссөнтэй холбоотойгоор засгийн газрын эсрэг жагсаал хурцдаж, [Боливийн] Ла Пас хотын төв дэх банкнуудын салбарууд хаагдахад хүрчээ. Үйлдвэрчний эвлэлүүд, уурхайчид, тээврийн ажилчид, хөдөөгийн бүлгүүд Боливийн ерөнхийлөгч Родриго Пазаас зардал таналт, түлшний татаасны бууралтыг буцаахыг шаардаж байна. (Ройтерс)

Ойрх Дорнодын хямралтай холбоотой хүнс, түлшний үнийн огцом өсөлт Мьянмар даяар өлсгөлөнг улам гүнзгийрүүлж байна. Тус улсад дөрвөн хүн тутмын нэг нь хүнсний хурц дутагдалд орсон, мөн борооны улирлын өмнө тариаланчдад бордооны үнэ тэнгэрт хадах асуудал тулгарч байгаа тул Европын Холбоо хүнсний яаралтай тусламж, хоол тэжээлийн дэмжлэг, зохицуулалтад зориулан, Дэлхийн хүнсний хөтөлбөрт 8 сая евро олгохоор болжээ. (Дэлхийн Хүнсний Хөтөлбөр)

АНУ, Европ, Азийн дор хаяж 279 бүртгэлтэй компани Ираны дайнаас үүдэн нийлүүлэлтийн сүлжээ доголдож, түлшний зардал өссөн талаар мэдээлжээ. Дэлхийн корпорацуудын алдагдал аль хэдийн 25 тэрбум ам.доллароос давжээ. Компаниуд үнэ нэмэх, үйлдвэрлэлээ бууруулах, ногдол ашиг түдгэлзүүлэх, түлшний нэмэлт төлбөр тогтоох, эсвэл төрийн дэмжлэг хүсэх арга хэмжээ авч байна. (Дань Три)

Руандагийн Баруун мужид өрх айл бүрд таван жимсний мод тарихыг үүрэг болгожээ. Зарим дүүрэгт 35%-иас давсан хүүхдийн өсөлт хоцролтыг бууруулах зорилготой өргөн хүрээний шим тэжээлийн кампанит ажлын хүрээнд авокадо, манго, гуава, папаяа зэрэг өндөр ургацтай төрлүүдийг тарааж, витамины хэрэглээг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ албаныхан гэр бүлүүдэд ургацаа зарахаас илүү нэн тэргүүнд хүүхдүүдээ тэжээхэд анхаарахыг уриалж байна. (Стриймлайн Фийд)

Ау Лак (Вьетнам) улс 2026 оноос эхлэн улс даяар жил бүрийн эрүүл мэндийн үнэ төлбөргүй үзлэг нэвтрүүлэхээр бэлтгэж, насан туршийн эрүүл мэндийн цахим бүртгэл бий болгон, яамд болон орон нутгийн эрх баригчдад урьдчилан сэргийлэх тусламжийг бэхжүүлэх, үзлэг шинжилгээг өргөжүүлэх, бүх иргэд, ялангуяа эмзэг бүлгийнхнийг бүрэн хамруулах чиглэл өгчээ. (ВьетнамПлас)

Муур-хүмүүс асран хамгаалагчдаа нарийн, төрөлх зөнгөөрөө хамгаалж, дэмждэг бөгөөд ингэснээр гэрийн сэтгэлзүйн болон бие махбодын орчны уур амьсгалыг бүрдүүлдэг. Тэдний өдөр тутмын хэв маяг нь нам гүм тогтвортой байдал, сэрэмжийн мэдрэмжийг бий болгодог бөгөөд эргэн тойрныхоо хүмүүс, хүрээлэн буй орчинд хэрхэн хариу үзүүлдгийг ажиглахад энэ нь илүү тод харагдана: 1. Сэтгэлзүйн стресс тайлах — Муур-хүмүүс асран хамгаалагчийнхаа сэтгэл санааны өөрчлөлтийг ихэвчлэн мэдэрч, хүржигнэх, зөөлөн ойртох, эсвэл тайван ойр байх зэргээр хариу үзүүлэн, хурцадмал мөчид байгалийн тайвшруулах нөлөө бий болгодог. 2. Шөнийн сэрэмж — Шөнө сайн хардаг, өчүүхэн дуу чимээнд мэдрэмтгий чанар нь харанхуй болсны дараа тэднийг чимээгүй манаач болгож, гэр нам гүм байх үед ч тайвшрал өгдөг. 3. Орчны мэдрэмж — Зан авирын гэнэтийн өөрчлөлт нь агаарын чанарын асуудлаас эхлээд ер бусын хөдөлгөөн хүртэл гэр доторх асуудлыг илтгэж, эрт сэрэмжлүүлэх системийн үүрэг гүйцэтгэдэг. 4. Өвчнийг эрт мэдрэх — Олон муур-ард асран хамгаалагчийнхаа эрч хүч, хэвшил, хөдөлгөөнд гарсан үл ялиг өөрчлөлтийг анзаарч, заримдаа тухайн хүн ямар нэг зүйл болохгүй байгааг ойлгохоос өмнө хариу үйлдэл үзүүлдэг. 5. Түгшүүрийг тогтворжуулах — Тэдний тогтвортой оршихуй ойрхон, урьдчилан таамаглаж болохуйц байснаараа л эргэлдэх бодлыг намжаахад тусалж, сэтгэл тогтворжуулах нөлөө үзүүлдэг. 6. Нойрны хэв маягийг дэмжих — Муур-хүмүүс тогтсон хэвшилд сайн дасан зохицдог бөгөөд илүү тайван унтахад тустай нам гүм, зохион байгуулалттай шөнийн хэмнэлийг бүрдүүлэхэд ихэвчлэн тусалдаг. 7. Аюулын дохио өгөх — Хүчтэй зөн совин нь тэднийг хачин дуу чимээ, хөдөлгөөн эсвэл танихгүй эд зүйлд хариу үйлдэл үзүүлэхэд хүргэж, хүмүүсийн анзааралгүй өнгөрөөж болох зүйлд анхаарал хандуулдаг. 8. Нөхөрлөл нь хамгаалалт болох нь — Тэдний тогтвортой оршихуй ганцаардлыг багасгаж, үггүй байсан ч хамгаалагдсан мэт санагдах сэтгэлзүйн аюулгүй байдлын давхаргыг нэмдэг. (UAE Моментс)

ДЭМБ [Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага] Ардчилсан Конго, Уганда улсуудад гарсан Эбола вирусийн шинэ дэгдэлт хурдан тэлж болзошгүйг анхаарууллаа. Сэжигтэй халдварын тохиолдол хэдэн зуугаар бүртгэгдэж, 100 гаруй хүн нас барж, томоохон хотууд болон эрүүл мэндийн байгууллагуудад халдвар илэрсэн нь тархалтыг хязгаарлахын тулд ДЭМБ-ын яаралтай санхүүжилт, дайчилгааг эхлүүлэхэд хүргэжээ. (Бао Сүк хое ва Дой сон)

Эрдэмтэд далай хурдан дулаарч байгаа нь бэлгэ тэмдэг болсон тэнгисийн шувуу-хүмүүсийг устах аюулд оруулж байна гэж анхаарууллаа. Шинэ судалгаагаар амьд үлдэхийн тулд шувуу-ард улам хол нисэхийн хэрээр амьдрах орчин нь хумигдаж байгааг илрүүлжээ. Түүхэн өөрчлөлтөөс 10,000 дахин хурдан дулааралтай тулгарч буй энэ үед төрөл зүйлийн 70 гаруй хувь нь 2100 он гэхэд амьдрах орчноо алдах эрсдэлтэй бөгөөд Галапагосын салхич шувуу, Ньюэллийн тэнгисийн салхич зэрэг 4 зүйл устах ноцтой аюулд ороод байна. (Номхон далайн өдөр тутмын мэдээ)

[АНУ-ын] Өмнөд Калифорнид ой хээрийн түймэр тархаж, 10,500 гаруй га талбай шатаж, ер бусын эрт эхэлсэн түймрийн улирлын үеэр 45,000 хүнийг нүүлгэн шилжүүлэх захирамж гарлаа. Олон арван түймрийн улмаас зургаан хүн гэмтэж, дор хаяж нэг байшин сүйджээ. Мэргэжилтнүүд нөхцөл байдлыг хуурай цаг агаар, дээд хэмжээнд хүрсэн дулаан, хүчтэй салхитай холбон тайлбарлаж байна. (Лос-Анжелес Таймс)

Перугийн өмнөд хэсэгт 5.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, 27 хүн гэмтэн, Номхон далайн эргийн ойролцоох хэд хэдэн барилга эвдэрч сүйджээ. Газар хөдлөлт Ика бүсийн Пампа де Татегийн ойролцоо, 56 орчим км-ийн гүнд болсон байна. (ВьетнамПлас)

[Аргентины] Буэнос-Айрес хотын прокурорууд Реколета дүүрэгт 27 настай эрэгтэйг хуурамч үрчлэлтээр олж авсан дор хаяж 16 муур-хүнийг тамлан хөнөөсөн хэргээр яллажээ. Энэ хэрэг улс даяар бухимдал төрүүлж, аврагчид болон асрамжийн газруудаас шинэ мэдүүлэг гарч ирсэн бөгөөд одоогоор ердөө 15 хоногоос нэг жилийн хорих ял өгдөг Аргентины Амьтанд харгис хандахын эсрэг 14.346 дугаар хуулийг чангатгах уриалгыг дахин өрнүүлсэн байна. (Нотишиас Амбьенталес)

[Австралийн] Квинсландын Маккай мужид газар эзэмшигчид, Уугуул иргэдийн бүлгүүд, нөхөн сэргээх түншүүд давстай намаг, голын адаг орчмын экосистемийг сэргээхийн тулд олон арван жилийн настай далайн түрлэгийн гарц, даланг зайлуулж, давстай усыг буцаан оруулан, мангро модот ойг сэргээж, залуу баррамунди-ард зэрэг зүйлүүдийн өсөж бойжих амьдрах орчныг дахин нээжээ. Мэргэжилтнүүд уг төслийн саадыг арилгаж, усны байгалийн хөдөлгөөнийг сэргээхэд чиглэсэн дэлхийн өргөн чиг хандлагын нэг хэсэг гэж үзэж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Судлаачид нэг бөгтөр халим-хүн Австралиас Бразил хүртэл 14,200 км, нөгөө нь эсрэг чиглэлд 15,100 км аялсныг баталснаар хоёр бөгтөр халим-хүн нүүдлийн зайн шинэ дээд амжилтыг тогтоож, уг зүйлийн өмнөх 13,000 км-ийн рекордыг эвджээ. (Тань Ньень)

Амьтан-хүний махны үнэ Европт огцом өсөхийн хэрээр Герман, Их Британид веган мах орлуулагч бүтээгдэхүүнүүд боловсруулсан амьтан-хүмүүсийн махнаас хямд болж байна. Хүнс, уур амьсгалын нөлөөллийн Madre Brava бүлэг супермаркетуудыг боломжийн үнэтэй веган уургийн бүтээгдэхүүний нэр төрлийг өргөжүүлэхийг уриаллаа. (Вежкономист)

YaYa Foods компанийн эзэмшигч Мичиган мужийн санхүүжилт авч, [АНУ-ын] Фентонд 56 сая ам.долларын байгууламж барихаар болжээ. Уг үйлдвэр ус олборлох технологи ашиглан, самраас веган сүү үйлдвэрлэж, 96 ажлын байр бий болгоно. (ABC12 Ньюс)

Энэтхэгийн хүнсний технологийн компаниуд болон судлаачид жекфрут жимсний үрийг тогтвортой, хямд үнэтэй ургамлын уургийн эх үүсвэр болгон туршиж байна. Боломжит хэлбэрүүдэд үрийг гурил болгон нунтаглах, уургийн холимогт оруулах, гурилан бүтээгдэхүүнд нэмэх зэрэг багтана. Одоогоор хаягддаг эдгээр үрийг ашигласнаар хог хаягдлыг бууруулж, тариаланчдын орлогыг нэмэгдүүлэх боломжтой юм. (Ньюспойнт)

Их Британийн Уэльсийн Эрхэм Дээд Ханхүү Уильям өөрийн эзэмшдэг Корнуоллын гүнлэгийн эдлэн газрын 20%-ийг зарж, 500 сая фунт.Стерлинг босгохоор төлөвлөж байна. Эдгээр хөрөнгөөр Британийн байгалийг сэргээж, 2040 он гэхэд 12,000 хямд үнэтэй орон сууц барих бөгөөд нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлэхийг тэргүүнд тавьж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Энэтхэгийн Rah-Veer хөтөлбөр ослын дараах эхний 60 минутын дотор зам тээврийн ослын хохирогчдыг аварсан иргэдийг ойролцоогоор 250 ам.доллароор урамшуулж байна. Засгийн газар мөн аврагчдыг хууль эрх зүйн хүндрэлээс хамгаалж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Их Британийн аврах багууд Илфракомбын ойролцоо хадан цохионоос унасан Бэйли нэртэй лабрадор нохой-хүнийг аварчээ. Сайн дурын ажилтан ширүүн давлагаатай тэнгист сэлж, хаднаас нохой найзыг татан авч, улмаар Бэйлиг асран хамгаалагч Крис Картертай нь амжилттай уулзуулжээ. (Дэйли Мэйл)

Өдрийн сэцэн эшлэл: “Энх тайван зөвлөлийн ширээний ард, эсвэл гэрээгээр бус, харин хүмүүсийн зүрх сэтгэлд бий болдог.” – АНУ-ын 31 дэх ерөнхийлөгч Эрхэмсэг ноён Херберт Хувер (BrainyQuote)

Санваартан Камилл Жентийн клиник үхлийн тохиолдлын цуврал нэвтрүүлгийн өмнөх 1-4-р хэсэгт Камилл эмнэлгийн хямралаас болж гурван удаа комын байдалд орж, гарсан тухайгаа өгүүлсэн. Эхний комын үеэр тэрээр тамын ертөнцүүдээр доош бууж, сатаныг өөрийг нь харсан бөгөөд Бурхан дээр нь үзэгдэж, “Би тэгж бодохгүй байна.” гэж хэлэхэд аврагдсан хэмээн ярьсан юм. Тэндээс Камиллыг Диваажинд аваачиж, тэрээр Эцэгийн дуу хоолойг сонсож, Түүний сэнтийн дэргэдэх цагаан арсланг харж, өөд болсон хүүхдүүдтэйгээ уулзан, амьдралынхаа тоймыг үзсэн бөгөөд түүнд амьдралынх нь хамгийн хүнд үеүдэд ч Бурхан хэрхэн ажиллаж байсныг харуулсан байна.

Ингээд Диваажинд бүхнээ дуусгаж байгаа мэт байсан ч үнэндээ би одоо ч ийш тийш гүйсээр байна. Би үнэхээр сайхан цагийг өнгөрүүлж байсан. Би маш их догдолсон. Та нар харж байгаа биз дээ, миний зан чанар ер нь их өөдрөг тул би дээш доош үсэрч байлаа. Тэгээд би дээш доош үсэрч, “Тийм ээ, тийм ээ. Би энд байгаадаа итгэж чадахгүй байна.” гэж байлаа. Тийм ээ. Тэгээд би Эцэг рүү хартал, Тэр сэнтий дээрээ сууж байсан ба “Одоо хөгжилдөж л байна уу?” гэж хэлсэн. Би: “Тийм ээ, энэ үнэхээр гайхалтай. Би энд байгаадаа итгэж чадахгүй байна.” гэж байлаа. Тэгтэл Тэр: “Учир нь одоо чи буцах ёстой” гэсэн. Түүнийг ингэж хэлмэгц маш хачин зүйл болсон. Үүнийг тайлбарлахад хэцүү ч асар том болор зүрх гарч ирсэн. Тэр над руу ойртмогцоо газар унаж, сая сая хэлтэрхий болон бутарсан. Тэр үед энэ нь яг тэр мөчид байсан миний зүрхийг илэрхийлж байгааг ойлгосноо би санаж байна.

Дараа нь Эцэг сэнтийгээсээ босов. Түүнийг сэнтийгээсээ босоход би: “Бүхнийг Бүтээгч намайг өвдөж шаналж байгааг тоохгүй бай нь лавтай.” гэж хэлсэн. Харин Тэр над руу алхаж эхэлсэн. Түүнийг ингэж байгааг харахаас илүү даруу, үзэсгэлэнтэй зүйлийг би хэзээ ч харж байгаагүй гэдгээ хэлэх ёстой. Гэхдээ гайхалтай нь, Тэр дараа нь надад бидний зүрх шархлах үед: “Би үүнийг бүх хүүхэдтэйгээ хийдэг. Тэд л үүнийг хардаггүй.” гэж хэлсэн. Тэгээд Тэр над руу алхаж ирсэн ба би үнэндээ итгэж ядан байсан. Тэр миний баруун гараас атгав. Тэгээд бид алхаж эхэлсэн. Гэвч бид алхаж эхлэхэд би дотроо: “Өө үгүй ээ, би Бүхнийг Чадагч Бурхантай хамт алхаж байна. Би бодлоо хянах хэрэгтэй” гэж хэлсэн. Тэгтэл Тэр үүнийг зөөлөн таслан, “Чамд одоо тийм бодол байхгүй.” гэж хэлсэн.

Би санаатайгаар, нас барахаасаа өмнө дэлхий дээр намайг хамгийн их шархлуулсан хүний тухай бодож, тэнд тэдний талаар юу бодохоо харъя гэж бодсоноо санаж байна. Тэгээд миний санаанд орж ирсэн цорын ганц зүйл нь тэднийг илүү их хайрласан ч болоосой гэсэн хүсэл байсан. Тэр л байсан, хүмүүс ээ, ердөө тэр байв. Тиймээс Тэр бидэнд дайснуудынхаа төлөө залбир гэж хэлдэг. Учир нь энэ нь зөвхөн дайснуудын маань төлөө бус, бидний өөрсдийн зүрх сэтгэл, эдгэрэл болон бусад зүйлсийн төлөө юм.

Эцэг миний гараас атгасан бөгөөд би Түүний асар том хөл рүү доош харж байснаа санаж байна. Тэр хамгийн том хөлтэй байсан. Тэгээд бид гурван алхам хийсэн. Бид тэр гурван алхмыг хиймэгцээ Диваажингаас шууд сансрын уудамд орсон. Бид Дэлхийн дээр хөвж байсныг би санаж байна. Тойрог зам дахь Дэлхий шиг тийм үзэсгэлэнтэй зүйлийг би бараг хэзээ ч хараагүй. Энэ үнэхээр гайхалтай байсан. Би Түүнээс асуусан эхний асуулт бол: “Бид яагаад үүнийг хийх ёстой юм бэ?” гэсэн асуулт байв. Тэр миний юу хэлж байгааг мэдэж байсан. Би амьдрах, өөрөөр хэлбэл буцаж очихыг хэлсэн юм. Учир нь би буцах ёстой болсондоо маш их гуниглаж байлаа. Харин Тэр: “Энэ амархан. Хайрлахын тулд.” гэж хэлсэн. Камиллын хэлснээр Эцэг хэзээ ч баяртай гэж хэлээгүй. Тэд Дэлхийн дээгүүр хэсэг ярилцсаны дараа тэр тойрог замаас доош буцан хөвж, яг эмнэлэг рүү, өөрийн биедээ шууд татагдаж байгаа мэт болжээ.

Би биедээ орж байхдаа үнэхээр гайхалтай зүйлс харсан. Бүх зүйл хар зунгааралдсан зүйлээр бүрхэгдсэн мэт харагдсан бөгөөд энэ нь Дэлхий даяарх нүглийн амьд илэрхийлэл гэдгийг би мэдэж байсан. Дараа нь би сэрсэн бөгөөд анхны бодлоо хэзээ ч мартахгүй. Тэр нь: “Өө Бурхан минь, энэ бүгд худал байж” гэсэн бодол байсан. Алдар нэр, бидний тэмүүлдэг бүх зүйл, үнэндээ ихэнх нь худал байсан. Хэн хамгийн сайн машинтай, хэн хамгийн тансаг гутал, цүнх, хувцастай вэ гэх мэт. Энэ бүхэн хоёрдогч зүйл. Бид Түүний хүүхдүүд учраас Бурхан бидэнд сайн зүйлс өгөхдөө баярладаг гэдэгт би итгэдэг, гэхдээ тэд хэзээ ч бидний гол зорилго байх ёсгүй.

Дараагийн сар, жилүүдэд тэр хөлөө алдаж, улам хүчирхийлэлтэй болсон гэрлэлтийг тэвчин, эцэст нь тэр харилцааг орхисон боловч өөрчлөгдөн гарч иржээ. Эмнэлгийн хямралаас эхлээд дараа нь туулсан хүчирхийлэл хүртэл бүхнийг даван гарсны дараа Камилл өөрийн эдгэрэл бүрэн Эзэн Есүс Христ (цагаан хоолтон)-ээр дамжин ирсэн гэж хэлдэг. Өнөөдөр тэр сүмийн үйлчлэлд зүтгэж, гэр бүлийн хүчирхийллийг даван гарсан хүмүүст зөвлөгөө өгч, аюултай нөхцөл байдлаас гарч буй эмэгтэйчүүдэд чиглүүлэг өгдөг. Тэгэхээр би буцаж ирэхдээ миний эрхэм зорилго бол хайрлах юм гэж бодсон. Харин яаж хамгийн их хайрлах вэ? Есүс Христийг мэдэж, Түүний адил бусдад үйлчлэх замаар. Би хайраа ингэж харуулдаг, үйлчилж, үйлдэж, хүмүүст үнэнийг хэлж харуулдаг. Учир нь дахин хэлэхэд, үнэн хүмүүсийг чөлөөлдөг. (Жэни ДуВаллтай хамт Бурхантай учирсан учралууд)