ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 2-р сарын 6

Plant Based News саяхан “Дүпүнд найдалгүйгээр хийх ажлын өдрийн оройн 10 веган хоол” нэртэй өгүүлэл нийтэлж, шар буурцаггүй, энгийн 10 жороор төрөл бүрийн, ханамж өгөх веган сонголтыг санал болгожээ. Эдгээр нь: 1. Шарж болгосон алтлаг төмс, гогодтой өтгөн шөл 2. Оройн пиццатай салат 3. Баттернат хулууны рисотто 4. Хялбар веган халуун ногоотой гоймон 5. Листэд жигнэсэн Алла Норма гнокки 6. Цөцгийн өнгөт шош, амтат папас наргилын самрын шөл 7. Мөөг, амтат төмс, тахинитай салат 8. Солонгос булгоги маягийн мөөг 9. Чихэрлэг, исгэлэн цэцэгт байцаа 10. Карамельжуулсан шаллот сонгино, зэрлэг мөөгтэй пицца (Ургамалд суурилсан мэдээ)

Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан АНУ-тай цөмийн хэлэлцээр хийх бэлтгэл ажиллагааг хүлээн зөвшөөрчээ. Тегеран, Вашингтон хотууд бүс нутгийн зуучлагчаар дамжуулан зурвас солилцож, Иран улс ойрын өдрүүдэд хэлэлцээрийн хүрээг эцэслэхээр бэлтгэж байна. (Түөй Трэ)

АНУ-ын төлөөлөгч Лаура Догу [Венесуэлийн] Каракас хотод Америкийн дипломат төлөөлөгчийн газрыг дахин нээхээр хүрэлцэн ирлээ. АНУ, Венесуэл хориг арга хэмжээ, газрын тосны салбарын шинэчлэл, хоёр талын харилцааны шинэ замын зураглалын талаар хэлэлцэж байх зуур харилцаагаа болгоомжтой сэргээж байна. (Аль Жазира)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Хо Ши Мин хотын өмнө нь нохой-хүний махаар алдартай байсан дүүргүүд чимээгүйхэн бүдгэрч, ихэнх дэлгүүрүүд хаагдан, нэгэн үе бужигнаж байсан Он Та, Конг Квинь, Ти Нге зэрэг “нохой-хүний махны гудамжнууд” хэрэглэгчдийн сонирхол өөрчлөгдөж, эрэлт буурснаар эл хуль болжээ. (Тань Ньень)

Италийн Турин хотод радикал идэвхжилтэй холбоотой, санал зөрөлдөөнтэй зүүний олон нийтийн орон зай болох Аскатасуна нийгмийн төв хаагдсантай холбоотой эсэргүүцлийн жагсаалын дараа хүчирхийллийн мөргөлдөөн гарч, 100 гаруй цагдаа, хамгаалалтын албан хаагч гэмтжээ. Ерөнхий сайд Жоржиа Мелони хүчирхийллийг буруушааж, үүнийг эрүүгийн шинжтэй гэж тодорхойлон төрөөс хатуу арга хэмжээ авна гэж мэдэгдлээ. (Фокс Ньюс)

Хойд Солонгос улс Синыйжу хотод түүхэндээ хамгийн том хүлэмжийн аж ахуйгаа нээжээ. Тус улсын тэргүүн Ким Жон Ун үүнийг Хөдөлмөрийн Намын их хурлыг угтсан томоохон амжилт бөгөөд 2024 оны хүчтэй үерийн дараах бүс нутгийг хөгжүүлэх ажлын гол хэсэг хэмээн онцолжээ. (Бао Тинь түк)

Pinterest олон нийтийн сүлжээн дэх их хэмжээний луйврын зарууд нь ХОУ [хиймэл оюун]-аар бүтээсэн зураг, Канадын улс төрчдийн гүний хуурамч дүрс, хуурамч мэдээний нийтлэл ашиглан, канадчуудыг залилангийн хөрөнгө оруулалтын схемд татан оруулж, богино настай ийм кампанит ажлууд хэрэглэгчдийг онилон, хувийн мэдээллийг нь цуглуулаад алга болох боломж олгодог зохицуулалтын цоорхойг ил болгож байна. (The Tyee)

Цагаан ордноос улс даяарх түрээс 4 жилийн доод түвшинд хүрч, 1-р сард дараалан 6 дахь удаагаа буурсан гэж мэдэгджээ. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп үүнийг орон сууцны хүртээмжийн хөтөлбөр нь түрээслэгчдийн зардлыг бууруулж эхэлсний нотолгоо хэмээн онцолж байна. (Цагаан ордон)

Мароккод аадар бороо орж, далангаас ус асгарсны улмаас баруун хойд бүсэд томоохон үер болж, [Мароккогийн] Лукос мөрний орчмын хорооллууд болон Ксар Кбир хот усанд автаж, олон мянган хүнийг нүүлгэн шилжүүлэхээр армийн аврах ангиудыг дайчилжээ. (News.az)

Францын эрх баригчид 2025 онд Английн сувгийг гатлан, ИБУИНВУ руу нэвтрэхийг оролдсон 6,000 гаруй цагаачийг аварчээ. Бараг 50,000 хүн хэт олон хүнтэй жижиг завиар аюултай аялал хийж, хууль бус тээвэрлэгчдийн улам бүр эрсдэлтэй болж буй тактикийн улмаас наанадаж 25 хүн амь үрэгдсэн байна. (Ситизен Дижитал)

АНУ-д 2026 оны эхээр улаанбурхан өвчний тохиолдол 14 мужид 400 давж, 30 жилийн дээд хэмжээнд хүрч, 2023, 2024 оны нийлбэрээс давсан гэж Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн хамгийн сүүлийн мэдээлэлд дурджээ. (МакМастер Их Сургууль)

Орчин үеийн оффисын дадал нь нуруу, нугасны эрүүл мэндийн хямралыг өдөөж байна. Ау Лак (Вьетнам)-ын хурандаа, эмч др. Фан Динь Мүний хэлснээр, 35–45 насны ажилчид таргалалт, удаан сууснаас шалтгаалсан нурууны ивэрхийтэй болох нь нэмэгдэж байна. Илүүдэл жин бүсэлхийн хэсгээр нуруунд ачаалал өгч, хөдөлгөөнгүй байх нь шөрмөсийг сулруулдаг. Мэс заслаас сэргийлэхийн тулд мэргэжилтнүүд жин барих, зөв хооллолт, цөм булчингийн дасгал болон ойр ойрхон хөдөлгөөн хийхийг зөвлөж байна. Өвчин хүндэрсэн тохиолдолд өдгөө хамгийн бага зүслэгтэй дотор эрхтний дурангийн аргуудаар илүү хурдан эдгэрэх боломжтой. (ВнЭкспресс)

Өдөр бүр цай уух нь насжилттай холбоотой ясны байдлыг бэхжүүлж, яс сийрэгжилттэй тэмцдэг. Судалгаагаар ногоон болон хар цайн дахь полифенолууд 45-аас дээш насны хүмүүсийн ясны нягтаршлыг нэмэгдүүлж, ташааны яс хугарах эрсдэлийг эрс бууруулдаг байна. Мэргэжилтнүүд сахрын нэмэлтгүйгээр өдөр бүр ууж, кальциар баялаг хооллолттой хавсаргахыг зөвлөжээ. Кофейноос шалтгаалах кальцийн алдагдлаас сэргийлэхийн тулд ахмад настнууд өдөрт таван аягаас хэтрүүлэхгүй байх хэрэгтэй. (Лао Дон)

Фитиа хар салхи Мадагаскарт 210 км/цагийн хурдтай шуурч, 7 хүн амиа алдаж, 20,000 хүнийг нүүлгэн шилжүүлжээ. Шуурга нийтдээ 54,000 хүнд нөлөөлж, орон сууцуудыг сүйтгэн, нийслэлийг усанд автуулсны дараа дахин далай руу чиглэн хөдөлжээ. (ВьетнамПлас)

[АНУ-ын] Нью-Йорк хотод хэт хүйтэрсний улмаас 14-өөс дээш хүн гадаа нас баржээ. Албаны хүмүүс иргэдийг гэртээ байхыг анхааруулан, орон гэргүй иргэдийг хамгаалахын тулд дулаацах төвүүдийг нээжээ. (ВьетнамПлас)

[АНУ-ын Калифорни мужийн] Сан-Рамон хотод 2-р сарын 2-нд 30 гаруй удаа газар хөдлөлт болж, хамгийн хүчтэй нь 4.2 магнитуд байжээ. Томоохон хохирол мэдээлэгдээгүй бөгөөд доргилт ойролцоох Сан-Франциско, Оакланд хотод хүрч мэдрэгдсэн байна. (Индепендент)

[Японы] Аомори мужид түүхэн дээд хэмжээний цас орсноор 2005 оноос хойш анх удаа цэргийн хүч дайчилжээ. 183 см хүртэл цас тогтсон тул эрх баригчид хүний амь нас хохирч, олон арван хүн гэмтсэн гэж мэдээлсэн ба энэ нь удахгүй болох сонгуулийн арын алба болон дэд бүтцэд аюул учруулж байна. (ВьетнамПлас)

[Тайландын] Бангкок хотод гарсан бичлэгүүдэд эзэн болон ажилтнууд муур-ардад хүч хэрэглэн зүй бусаар харьцаж буй нь ил болсноор эрх баригчид Just Cat Cafe-г амьтан-хүмүүсийг харгислан зовоосон хэрэгт шалгаж, кафег бүрмөсөн хаахад хүргэж, албаны хүмүүс хууль эрх зүйн арга хэмжээ авч, амьтан-хүний халамжийн бүлгүүд тухайн газраас олдсон 19 муур-иргэнийг шинэ эзэнтэй болгохоор ажиллаж байна. (Mothership)

Хойд Атлантын нэн ховордсон зөв халим-хүн [АНУ-ын] Хойд Каролина мужийн эргээс загасчлалын хэрэгсэлд хэдэн долоо хоног орооцолдсоны дараа үхсэн байдалтай олдож, 2026 оны торонд орооцолдсоноос үүдэлтэй анхны үхэл бүртгэгдсэн нь дэлхий даяар 400 хүрэхгүй тоо толгойтой уг зүйлд тулгарч буй аюул заналыг дахин санууллаа. Үүний зэрэгцээ эрдэмтэд төллөх улирал сайн байснаас найдвар төрөх шинж тэмдэг ажиглагдаж буйг тэмдэглэжээ. (CBC Ньюс)

Үйлдвэрлэл “гэрэлгүй” эринд орж, ХОУ [хиймэл оюун]-д суурилсан үйлдвэрүүд роботуудыг зохицуулж, бүтээгдэхүүнийг шалган, үйлдвэрлэлийг хүний зөвшөөрөл хүлээлгүйгээр тохируулж байна. Эрүүл мэндийн салбарт ХОУ-ы системүүд одоо дүрс оношилгоо, гэмтлийн ангилал, зүүдэг төхөөрөмжийн өгөгдөлд эхний шатны дүн шинжилгээ хийж, эмч нарт ердийн үзлэгээс илүү төвөгтэй шийдвэрүүдэд төвлөрөх боломж олгож байна. Видео үйлдвэрлэл ч мөн өөрчлөгдөж, ХОУ хэдэн долоо хоногоор бус хэдхэн цагийн дотор үзэгдэл, дуу хоолой, орчуулга үүсгэн медиа бүтээлийн эдийн засгийг дахин тодорхойлж байна. Боловсролд ч шилжилт явагдаж байна: ХОУ-ы багш нар сурагчдын зан төлөвийг бодит цагт шинжилж, тайлбар болон хэмнэлийг суралцагч бүрд тохируулдаг. Мөн өдөр тутмын амьдралд хуваарь, и-мэйлийн ангилалт, энгийн шийдвэр гаргалтыг хариуцах хувийн ХОУ-т менежерүүд гарч ирж, хүмүүсийн цагийг сордог танин мэдэхүйн ачааллыг бууруулж байна. (AI Uncovered)

Энэтхэгийн ПЕТА [Амьтдад ёс зүйтэй ханддаг хүмүүсийн нийгэмлэг] 2026 оны Энэтхэгийн загварын форум дээр “Жийв” нэртэй ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-аар ажилладаг робот тугал танилцууллаа. Тус робот нь арьс ширний үйлдвэрлэл дэх харгислалыг салбарын удирдагчдыг амаар шүүмжилж, тогтвортой веган материалд шилжихийг уриалжээ. (ПЕТА Энэтхэг)

Хар ногоон навчит хүнсний ногоо нь шим тэжээлийн жинхэнэ хүчирхэг эх үүсвэр бөгөөд бага илчлэгтэй порцоор 17 чухал тэжээлт бодис өгдөг. АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвөөс дэмжсэн эдгээр гол нэрийн хүнс нь өвчний эрсдэлийг бууруулж, өдөр тутмын эрүүл мэндийг сайжруулахад хэрэгтэй үл исэлдүүлэгч, эрдэс бодисыг өгдөг. (ВежНьюс)

АНУ-ын ашгийн бус Plant Based Foods нийгэмлэг [худалдааны групп] нь веган болон цагаан хоолны бүтээгдэхүүн санал болгодог бараг 100 гишүүн компанийн стратегийг чиглүүлэхэд дэмжлэг болгох зорилгоор Tootie's Tempeh компанийн гүйцэтгэх захирал Сара Спиер (веган)-ийг удирдах зөвлөлдөө нэмж, санхүүчээр томилжээ. (Вежкономист)

АНУ-ын иргэн Тарин Смит Атлантын далайг ганцаараа сэлүүрдэн гаталж түүх бүтээж, Канарын арлууд–Антигуа чиглэлийн [ойролцоогоор 4,800 км] хүнд бэрх аяллыг 46 хоногт дуусгасан анхны эмэгтэй болж, няцашгүй оролдлогын урам зориг өгч, Girls on the Run буяны байгууллагад хандив цуглуулжээ. (Сайн Мэдээний Сүлжээ)

[Өмнөд Африкийн] Кэйптаун хотод аврагчид шуурганы ус зайлуулах хоолойд амьдарч байсан эх муур-хүн болон зулзагуудыг аварчээ. African Tails ашгийн бус байгууллага бороо орохоос өмнө уг гэр бүлийг аварсан бөгөөд эх Молли түр асрамжид тэнхэрч, зулзагууд нь үрчлэгдэхэд бэлэн болжээ. (Good Things Guy)

[ИБУИНВУ-ын] Йоркширын илжиг аврах төв эмзэг байдалтай илжиг-хүмүүст тусалсныхаа 10 жилийн ойг тэмдэглэжээ. Уэйкфилдийн ойролцоох Уонки Донки төв нь үүсгэн байгуулагч Женнифер Хауартын хувийн асаргаагаар дамжуулан аврагдсан 30 гаруй илжиг-хүнийг сэргээн тэнхрүүлжээ. (ЙоркширЛайв)

Өдрийн саруул ухааны эшлэл: “Сонгох эрх чөлөөтэй ард түмэн үргэлж энх тайвныг сонгоно.” АНУ-ын 40 дэх ерөнхийлөгч, Эрхэмсэг Ноён Роналд Рейган (BrainyQuote)

Өмнө нь Сюзан Уолтерын клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 1-р хэсэгт Сюзан бага байхдаа клиник үхэлд орж, дэлхий дээрх юутай ч адилгүй гэрэлт цэцэрлэгт очсоноо хуваалцсан билээ. Тэнд тэр төрөхөөсөө өмнө таньдаг байсан найзууд болох өөрийн чиглүүлэгч гэдгийг нь шууд таньсан гурван тэнгэрлэг оршихуйтай дахин уулзжээ. Зургаан настайдаа тэр дахин мөнөөх цэцэрлэгт очиж, Ням гаргийн сургуулийн сургаалд нь эргэлзээ төрүүлж байсан асуултуудыг асуухад түүнд заасан зүйл нь илүү өргөн ойлголтын өчүүхэн хэсэг төдий байсныг харуулжээ. Өнөөдөр 2-ын 2-р хэсэгт Сюзаны аялал цэцэрлэгээс цааш, сансар огторгуй руу шилжсэн тухай гарна.

Би өөрт минь тийм ч танил бус амьтдын биед орж үзсэн. Бүр гэнэт далайд маш том нэгэн оршихуйн биеийн дотор сэлж байгаа ч юм шиг болсон. Би түүнийг ямар нэг төрлийн халим байсан байх гэж төсөөлж байна. Гэвч дараа нь би усанд сэлэхээ больсон. Би тэр л оршихуйн биедээ хэвээрээ атлаа огторгуйд сэлж байсан. Огторгуйд тэгж сэлэх үед “Оддын аялал” кинонд хөлгийн хажуугаар бүх гэрэл шунгинан өнгөрөхийг хардагтай адил, би огторгуйгаар хурдтай “шунгинан” явж байгаа мэт санагдсан. Тэр нь яг л тиймэрхүү байсан. Дараа нь надад яг үнэндээ сүнс төрөх үйл явц ямар харагддагийг үзүүлж байсан. Энэ яг л амьсгаа гаргахад бүтэн багц сүнс төрж, амьсгал авахад зарим нь буцан орох мэт байсан ч бүгд биш байсан. Дараа нь дахин амсгаа гаргасан. Тэрхүү амьсгал авах, гаргах явц тасралтгүй үргэлжилсэн.

Тэгээд тэр явдал дахин өөрчлөгдсөн. Тэгээд миний харсан амьсгалуудын магадгүй гурав, дөрөв дэх дээр нь миний сүнс төрж, миний болон өөр хоёр төрөлтний сүнсийг тусгаарлан гараг бүтээгч болохыг хүссэн. Үнэндээ энэ нь юу гэсэн утгатайг би одоо ч гүйцэд ойлгох гэж хичээж байна. Гэхдээ биднээс ийм үүрэг хүлээж авахыг хүссэн энэ оршихуй гэнэт нэг дэлгэц гаргаж гаргаж ирэх мэт болсон. Компьютерын дэлгэц гэж төсөөл дөө, гэхдээ зузаан нь дөрөвний нэг инч ч хүрэхгүй, маш уян хатан байсан. Гэхдээ түүнийг ашиглаад бидэнд зөвшөөрвөл ямар байх, зөвшөөрөхгүй бол ямар байхыг харуулсан.

Дараа нь Сюзан сүнс нь нэг төрлийн сургалтад орж буйг харжээ. Би сүнс минь тийшээ очихыг харсан. Үүнийг би сургууль гэж нэрлэхгүй. Учир нь сургууль гэхээр бид энэ тухгүй ширээнд, самбарын өмнө суух талаар төсөөлдөг. Харин энэ нь сургалт шиг байсан. Үүний ихэнх нь гадаа орчинд явагдсан. Ихэнх нь хөгжим, давтамж, ариун геометр, гэрэл гэх мэт иймэрхүү зүйлсийн тухай байсан. Би өөр өөр оршихуй, заримыг нь бид таньдаг, заримыг нь танихгүй бусад дээд оршихуйнуудтай хамт, энэ сургалтад хамрагдаж байсан. Тэдний зарим нь магадгүй дэлхийд ер нь хэзээ ч ирж байгаагүй ч байж мэднэ. Тэд өөр гаригийн системүүдэд байж болох юм. Мөн бидний энэ сургалт болж байсан газрын цаана, ар талд нь төгс тунгалаг шил шиг биш ч болор шиг нэлээд тунгалаг материалаар бүтсэн хот юм уу, аварга байгууламжуудын бөөгнөрөл үргэлж харагдаж байсан. Харин булангуудад нь, бас бүхнийг нийлүүлэн тогтоож буй зүйл нь алт мэт харагдаж байсан. Энэ маш үзэсгэлэнтэй газар байсан.

Дараа нь Сюзанд биет дүр авах үйл явцыг үзүүлжээ. Өөрийгөө энэ сургалтад хамрагдаж байгааг харсны дараа би эдгээр өөр өөр сүмүүд рүү очсон. Тэдгээрийг дүрслэхээр миний хэлж чадах цорын ганц үг бол кварц болроос өөр төрөл бүрийн чулуугаар хийгдсэн байсан. Эдгээр сүм бүрд биет дүр авахын тулд давтамжаа удаашруулж байсан. Эхний чулуунуудын нэг нь нил ягаан болор байсан. Сүүлчийн чулуунуудын нэг нь анар байсан.

Эдгээр ертөнц дэх оршихуйнууд нь хагас тунгалаг, хүний хэлбэртэй байв. Тэд алхдаг уу, хөвдөг үү гэж асуухад, Сюзан ямар нэг ер бусын зүйлийг ухаарчээ. Би тэнд хэний ч хөлийг харснаа санадаггүй. Тиймээс ихэнхдээ хөвдөг байсан байх, бас магадгүй оюун санаагаараа телепортоор явж, байрлалаа өөрчилж чаддаг байсан байх л гэж хэлнэ. Учир нь бид нэг газраас нөгөөд яаж очсоныг надад бүр харуулаагүй мэт санагдаж байна. Зүгээр л бодоход л тэнд байсан.

Сюзан сэрснийхээ дараа тэнгэрлэг ертөнцтэй гүн холбоотой хэвээр үлджээ. Олон жилийн дараа, 1997 онд тэнгэр элч нар түүнд зөвхөн өөрийнх нь чиглүүлэгч төдийгүй бусад хүн бүрийнхийг ч харуулж, түүнээс харсан зүйлээ зурахыг хүсэж эхэлжээ. Зургаан сар татгалзсаны эцэст тэр зөвшөөрч, гэр бүлд нь уран зургийн боловсрол огт байгаагүй ч тэнгэр элчийн хөрөг зургууд бүтээж эхэлжээ. Одоо тэр тэнгэр элч нарыг хүмүүсийн эргэн тойрон дахь хагас тунгалаг, өнгөт бөмбөлгүүдээр, эсвэл шаардлагатай үед илүү нарийн дүрслэлтэйгээр хардаг.

Миний зурдаг бараг хүн бүрийн хувьд тэд ямар нэг байдлаар гараа дэлгэсэн байдаг. Учир нь тэд тантай энерги солилцоход бэлэн байдаг, эсвэл танд хэрэгтэй үед, таныг хүсэх үед тэврэхэд бэлэн байдаг. Тэд бидэнд туслахаар тэнд байдаг ч тэдэнд бидний зөвшөөрөл хэрэгтэй. Амь аврах нөхцөлд тэд оролцож магадгүй ч, бусад тохиолдолд биднээс хүсэлт гаргаж, туслах зөвшөөрөл өгөхийг үнэхээр шаарддаг.

Сюзаны туршлагууд үхлээс айх айдсыг нь бүрэн арилгажээ. Нэг жилийн өмнө тэрээр муж хоорондын зам дээр автомашины осолд орж, хагас чиргүүлтэй ачааны машин мөргөөд, түүнийг хөдөлгөөн дундуур эргэлдүүлэн шидсэн. Тэр мөчид миний хамгийн багадаа ч айсан зүйл нь үхэл байгаагүй. Миний айсан цорын ганц зүйл бол эмнэлгийн орон дээр гацчих вий гэсэн айдас л байсан. Үхлээс айх айдас огт байгаагүй. Бид оршсоор байдаг гэдгээ би аль хэдийн мэднэ. Бид зөвхөн үргэлжлүүлэн орших ч бус энэ 3 хэмжээст дэлхийд бидний харж чадахаас ч илүү зүйл байдаг. Амьдрал үүнээс хавьгүй илүү. Илүү гүн утга учиртай.

Гол нь бусад хүмүүст энэ ертөнцөд 3 хэмжээст нүдээр харж байгаа зүйлээс илүү зүйл байдаг гэдгийг ойлгуулах төдийгүй, тэнгэр элч нараар дамжуулан, эсвэл шууд төв Эх сурвалж, Бүтээгч, Бурхан, та ямар нэр томьёо сонгохоос үл хамааран Тэнгэрлэгтэй хэрхэн холбогдоход нь туслах явдал байсан. Харин тэр холбоог танд тохирох ямар ч аргаар байсан тогтоох нь маш, маш чухал гэж би боддог. (Дотоод ертөнц суваг)